Dünyanın Yedi Harikası veya Antik Dönemin Yedi Harikası  (Eski Türkçe ‘Acaib-i Seb’a-i Alem) olarak da bilinen kavram ilk olarak Heredot tarafından dile getirilmişse de liste MÖ 4. yüzyılda Sidonlu Antipatros tarafından oluşturulmuştur.

Ortaçağ Avrupa’sında Antik Çağ’ın Yedi harikasına Kolezyum (Roma), Katakomb (İskenderiye), Çin seddi, Stonehenge, Pisa kulesi, Porselen kule (Nnakin) ve Ayasofya (İstanbul) gibi yedi büyük yapıt daha eklenmiştir.

Antik Dönemin Yedi Harikası (Dünyanın Yedi Harikası)

Keops Piramidi

Giza’da (Mısır) yer alan 3 piramitten sadece en büyüğü Keops piramiti listede yer

Keops pyramid

Keops piramidi

A view of a part of the Giza monuments : the sphinx and the Kephren pyramid

Giza’da Kephren Piramidi ve sfenks

almakta olup, MÖ 2560 yılında 4. Hanedan döneminde Firavun Khufu (Keops) tarafından 20 yılda yaptırılmıştır. 145,75 m yüksekliğinde olan dev piramit antik dünyanın yedi harikası arasında günümüzde ayakta kalan tek yapı olmakla kalmayıp aynı zamanda hacim ve kütle olarak 20 yüzyıla dek başka insan yapımı hiçbir yapı tarafından geçilememiş, boyu ise ancak 1310’da 160 m yüksekliğindeki Lincoln Katedrali tarafından aşılmıştır.

Babil’in Asma Bahçeleri

Mezopotamya çölünün ortasında yer alan Babil kraliyet sarayının bahçesindeki

Babil’in Asma Bahçeleri

egzotik bitkiler ve ağaçlarla dolu teras bahçelerinin adıdır. Efsaneye göre vatanının yeşilliğini özleyen Medialı karısı Amytis’in kendisini gurbette hissetmemesi için Babil kralı II. Nabukadnezar (MÖ 605-562) tarafından yapay dağların olduğu, suların aktığı yemyeşil bir bahçe olarak yaptırılmıştır. MS 1. Yüzyılda Strabon birbiri üzerinde yükselen büyük direklerden oluşan teras bahçelerinin Fırat nehrinden açılan sulama kanallarıyla suyun pompalanarak yükseğe taşınarak beslendiğini bildirmiştir.

Zeus Heykeli

Heykeltıraş Phidias’ın MÖ 435 yılında ahşap iskelet üzerine altın, fildişi ve metal

Zeus heykeli (Philippe Galle, 1572)

parçalar yerleştirilerek Pantenon’un içinde inşa ettiği, Olympos Dağı’nda duran heykel bir MS 462 yılındaki yangın sonrasında yok olmuştur. 6,5 m genişliğinde ve 2 m yüksekliğinde bir taban üzerinde yer alan heykel 12 m, yüksekliğinde olup, sağ elinde zafer tanrıçası Nike, sol elindeyse üzerinde çeşitli metallerden kakmalar olan bir hükümdar asası tutmaktaydı.

Rodos Heykeli, Kolossus 

Rodos adasında, Rodos şehrinin limanının girişinde bulunduğu sanılan tanrı

Kolossus (Kupferstich, 1580)

Helios’un 30 metre yüksekliğindeki dev bronz heykelin adıdır. MÖ 305-304 tarihleri arasında I. Antigonus Monophthalmus (MÖ 382–301) tarafından kuşatılan adanın sakinleri zafer sevinçlerini Yunan heykeltıraş Lindoslu Khares tarafından 12 yıllık bir uğraşın sonucu olarak MÖ 282 yılında tamamladığı bu heykeli dikerek ifade etmek istemişlerdir. Kolossus olarak anılan heykelin bacaklarının arasından gemilerin geçtiği şeklinde bir söylence bulunsa da o dönemin teknolojisi dikkate alındığında doğruluğu şaibelidir. MÖ 226-225 yılları arasında meydana gelen bir depremde dizlerinden koparak yıkılan heykel birkaç asır boyunca yatık halde durmuştur. Rodoslular bu dönemde Mısır firavunu III. Ptolemy Eurgetes’ten heykelin onarımı için yardım teklifi almışlarsa da danışılan bir kâhin firavunun kötü niyetli olduğunu söyleyince yardım teklif reddedilmiştir. 800 yıl boyunca toprağın üzerinde kalan parçalarından parmakların bile o dönemin pek çok heykelinden büyük olduğuna Yaşlı Pliny’de şahit olmuştur (Naturae Historiae xxxiv.18). MS 654 yılında halife I. Muaviye kumandasındaki İslam orduları adayı ele geçirmiş olup, tarihçi Theophanes’e göre bu dönemde 900 deve yükü tutan heykelin parçaları Edessalı bir tüccara satılmıştır (Constantine VII Porphyrogenitos, De administrando imperio xx–xxi). Bazı modern araştırmacılar Kolossus heykelinin limanda değil adanın akropolünde olduğunu iddia etmiş gerçekten de devasa bir tapınağın heykelin platformu olabilecek yapı izlerine rastlanmıştır.

An artist's impression of the Lighthouse of Alexandria, one of the Seven Wonders of the Ancient World. (From the computer game Assassin's Creed Origins)

Dünyanın 7 Harikasından biri kabul edilen İskenderiye Feneri’nin Assassin’s Creed Origins oyununda kullanılan çizimi

İskenderiye Feneri

İskenderiye limanı girişinde yer alan Pharos adlı adacık üzerinde MÖ 285-246

İskenderiye feneri çizimi (H. Thiersch, 1909)

arasında Firavun Ptolemy ve Soter dönemlerinde Knidoslu Sostratus adlı mimar tarafından inşa edilen tarihte inşa edilmiş deniz fenerlerinin en yüksek olanının adıdır. Fenerin tepesinde yer alan devasa ayna 70 km uzaktan görülerek limana yaklaşan gemilere rehberlik etmekteydi. 55 m yüksekliğinde ki bir kaide üzerinde yer alan 134 metrelik fenerin tepe kısmı MS 955’De bir fırtınada kopmuş, MS 1302’de ise gerçekleşen bir deprem sonucu yapının önemli bir kısmı yıkılmıştır. Fenerin bulunduğu adanın adı (Pharos) zamanla tüm batı dillerinde (İngilizce pharos, Fransızca phare, İtalyanca faro, İspanyolca faro, Portekizce farol) deniz feneri anlamını kazanmıştır.

Kral Mausollos’un Mezarı (Halikarnas Mozolesi)

Karia bölgesi İranlı şatrabı Maussollos’un Halikarnassos’ta (bugünkü Bodrum) MÖ

Kral Mausollos’un Mezarı (Halikarnas Mozolesi)

351 yılında karısı ve kız kardeşi tarafından yaptırılmış yaptırılan beyaz mermerden 45 m yüksekliğindeki anıt mezarının adıdır. Yunan mimarlar Satyrus ile Pythius tarafından MÖ 377-353 yılları arasında hüküm süren Kral Mausolus’un ölümünden sonra başlanıp 3 yılda (MÖ 350) bitirilmiştir. Kolonlarıyla Yunan mimarisi, piramit şeklindeki çatısıyla Mısır mimarisini birleştiren yapı Mausoleum veya Halikarnas Mozolesi olarak da bilinmektedir. Taban ölçüleri 32 x 38 metre olan, dört tarafında dört heykel bulunan mezarın bir zamanlar 45 m yüksekliğe sahip olduğu sanılmaktadır. Maussollos’un adı zamanla batı dillerinde tüm büyük mezarları tanımlayan terim olarak kullanılmaya başlanmıştır. Mezar 1402’de Bodrum’a gelen Saint Jean şövalyeleri tarafından görülmüş, 1494’te şövalyelerce tahrip edilen yapının taşları 1522’de Bodrum Kalesi duvarları güçlendirilmek için kullanılınca büyük ölçüde yok olmuştur.

Artemis Tapınağı

MÖ 550 yılında Efes’te (Ephesus) tanrıça Artemis adına Lidya kralı Kroesus’un

Artemis Tapınağı

emriyle mimar Khersiphron tarafından tamamen mermerden inşa edilmiş bir tapınak olup, MÖ 21 Temmuz 356 tarihinde Herostratus tarafından kundaklanarak yıkılmıştır. Yaşlı Pliny (Tabiat Bilgisi XXXVI. xxi. 95), Pompanius Mela (i: 17) ve Plutarkhos (İskender’in Hayatı III.5) tapınağın bahsinin geçtiği temel kaynaklar olup, Sidonlu Antipater Artemis’in bulutlar üzerine kurulmuş evini gördüğünde diğer tüm harikaların parlaklıklarını kaybettiğini, Olympos’un dışında, Güneş’in hiç bu kadar büyük bir şeye bakmadığını bildirmiştir (Antoloji, IX.58) Pliny’ye göre tapınak 115 m uzunluğunda 55 m genişliğinde mermerden inşa edilmiş, her biri 18 m yüksekliğinde 127 İon sütunu tarafından taşınmaktaydı. Artemis Tapınağının kalıntıları 1869 yılında British Museum’un sponsorluğunu yaptığı kazılarda keşfedilmiştir.

Kaynak: Özhan Öztürk. Dünya Mitolojisi. Nika Yayınları. Ankara, 2016

Ayrıca Oku

Dünyanın yedi Harikası Olarak Bilinen Eserlerden Hangileri Anadolu’dadır?

Artemis Tapınağı ve Halikarnas Mozolesi Anadolu’da yer almaktaydı ama günümüze ulaşamamışlardır.

Dünyanın yedi harikası olarak bilinen eserlerden hangisi hala ayaktadır?

Dünyanın 7 harikasından altısı yıkılmış olup sadece Mısır’da yer alan Giza piramidi ayaktadır.

Dünyanın yedi harikası ve yerleri, Dünyanın 7 harikası nerededir?

1. Giza’da Keops Piramidi (Mısır)

2. Babil’in Asma Bahçeleri (Irak)

3. İskenderiye Feneri (Mısır)

4. Artemis Tapınağı Efes (Türkiye)

5. Mausoleus’un Mezarı Halikarnas – Bodrum (Türkiye)

6. Zeus Heykeli (Yunanistan)

7. Rodos Heykeli, Rodos Adası (Yunanistan)

Takip, tavsiye ya da beğeni için