Güncel Yazılar Karadeniz Kültürü Karadeniz Türkçesi

Kalandar: Karadeniz’in Unutulan Yılbaşı Geleneği ve Karakoncolos

Bugün Karadeniz’de, özellikle Trabzon ve çevresinde, kışın tam ortasında kutlanan çok eski bir gelenekten söz edeceğiz: Kalandar. Bu, sadece bir yılbaşı değil. Aynı zamanda doğayla uyumlu bir halk takvimi, toplumsal dayanışmayı ayakta tutan bir gelenek ve binlerce yıllık inançların bugüne ulaşmış canlı bir mirası. 1970’lere kadar köy hayatının doğal bir parçası olan Kalandar, büyük kentlere göçle birlikte yavaş yavaş unutulmuştu. Ama son yıllarda dikkat çekici bir geri dönüş yaşıyor. Bir yandan turizmin etkisi, diğer yandan özellikle genç kuşakların köklerini, yerel kültürleri ve eski ritüelleri yeniden keşfetme isteği, Kalandar’ı tekrar görünür…

Oku
Türkiye

Kaymaklı Yeraltı Şehri

Kapadokya’da yerel halkı yağmacı çetelerden ve yağmacı ordularda korumak için birden fazla yeraltı şehri inşa edilmişe de Nevşehir’e 19 km. mesafede bulunan Kaymaklı kasabasında, Kaymaklı Kalesi denilen yerin altında bulunan Kaymaklı Yeraltı Şehri, devasa yerleşim planıyla hepsinin en büyüğüdür.

Oku
Greek familiy from Asia Minor, 1834
İstanbul Cemaat ve Topluluklar Karadeniz Tarihi Yunanistan Tarihi

Osmanlı Devleti’nde Mübadele öncesi Rum Göçleri

Osmanlı coğrafyasında göçler çeşitli faktörlerin etkisiyle gerçekleşmekle birlikte bunlar süre, sebep, karakter, biçim, sıklık derecesi ve göçmen sayısı, bakımından farklılık göstermekteydi. Osmanlı dönemindeki göçler birçok tarihçi ve diğer sosyal bilimciler için sıkça kurcalanan çalışma ve araştırma konusu olmakla birlikte bu yazıda göç fenomeni açıklanmaya çalışılmayacak, yaşananlara değinilecekse mümkün olduğunca iki boyutlu yorumlanmaya çalışılacaktır. Öncelikle göçlerin zorunlu veya gönüllü olup olmadığı, mevsimsel veya kalıcı mı olduğunu her seferinde ve her vaka için ayrı ayrı belirtmek gereklidir. Göçmen psikolojinin ise neredeyse her zaman geri dönme hayalini canlı tuttuğunu ve kalış süreleri ne…

Oku
Karadeniz Tarihi

Pontus: Antikçağ’dan Günümüze Karadeniz’in Etnik ve Siyasi Tarihi Kaynakçası

Aşağıdaki kaynakça Özhan Öztürk tarafından yazılan Pontus: Antikçağ’dan Günümüze Karadeniz’in Etnik ve Siyasi Tarihi (Ankara, Genesis 2009, 2011, Nika 2016) adlı  tarih kullanılmıştır.

Oku
Karadeniz Tarihi

Torul (Ardasa, Messo Khaldeon, Beş Kilise) Tarihi

Makale: Özhan Öztürk Ardasa, Ortaçağ’da Messo-Khaldeon (Mezo Haldiya, Orta Haldiya) adıyla bilinmekte olup,  Beş Kilise’den 3 saatlik yürüme mesafesinde, Gümüşhane’nin 15-20 km kuzeybatısında bulunmaktaydı.

Oku
Karadeniz Tarihi

Gümüşhane (Haldiya, Canca) Tarihi

Makale: Özhan Öztürk Haldiya[1] I. Justinian (527-565) döneminde imparatorun Tzanlar’a karşı düzenlediği seferden sonra tümüyle Bizans topraklarına katılmış olup bu dönemde Tzanika (Canca) veya Mezohaldiya adıyla bilinmekteyken, MS 800 tarihinde Armeniakon themasına bağlı bir turma[2], MS 824’de ayrı bir dükalık (ducatus) olmuş, 842’de bir strategos tarafından yönetilmiş aynı yüzyılın son çeyreğinde ise thema olmuştur.[3] Konstantinos Porphyrogennetos’un “De thematibus” adlı eserinde Anadolu’daki 8. thema olarak geçmekte[4] ve başkentinin Trabzon olduğu anlaşılmaktadır. Porphyrogennetos’un “De administrando imperii” adlı çalışmasında ise bölgedeki memurların faaliyetlerinden bahsedilmekte[5], yerel üretim dışında transit ticaretten de gelir elde edildiği…

Oku