Karadeniz Tarihi

Trabzon Osmanlı Dönemi Tarihi (3. Bölüm) 19. yüzyılın 1. Yarısı

Makale: Özhan Öztürk Tanzimat Sonrası Trabzon 1838 Tanzimat Fermanı Hristiyanların yaşam koşullarını iyileştirirken yeni ekonomik fırsatlar yaratmış, daha iyi yaşam şartları için sürekli Rusya’ya göç veren Pontus Rumları artık Trabzon ve civarındaki yurtlarında güvenli ve refah içinde yaşayabileceklerinin farkına varmışlardır[1]. İngiltere’nin Trabzon konsolosu W. G. Palgrave, yerel çıkarları gözeten derebeylerin halk tarafından desteklendiğini buna karşın bölgeye atanan hükümet yetkililerinin yerel çıkarlar ile İstanbul’un planları arasında denge kuramadıkları için başarısız olduğunu bildirmiştir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Trabzon Osmanlı Dönemi Tarihi (2. Bölüm) 18. ve 19. yüzyıl

Makale: Özhan Öztürk Trabzon ve civarında Ayan sorunları Osmanlı devletinde ayan önceleri bir toplum veya bölgenin ileri geleni anlamında kullanılmasına karşın 18. yüzyılın ortalarından itibaren devlet için asker sağlayan, vergi toplayan, zahire ve hayvan temini konularında aracı olan şehrin ileri gelen ve mutlaka “yerli”[1] ailelerine verilen idari bir görev haline dönüşmüştür.[2] Ayanlar halkın vergilerini toplarken, tevzi defterlerine kendileri için akçeler ekliyor, halkın şikâyetlerini dikkate almıyor, vekil tayin ettikleri vilâyet kethüdaları vasıtasıyla “bedel-i nüzul”, “avarız”, “imdad-ı seferiye” ve imdad-ı hazeriye” gibi vergileri çoğu zaman zor kullanarak topluyor, kanunsuzluklarına hatta dönem dönem…

Oku
Karadeniz Tarihi

Trabzon Osmanlı Dönemi Tarihi (1. Bölüm) 1461- 17. yüzyıl

Makale: Özhan Öztürk II. Mehmet birkaç gün kaldığı kente Gelibolu beyi ve donanma komutanı Kazım Bey, 400 seçkin adamıyla birlikte kalacağı sancak yapılan Trabzon’a yönetici olarak atanmış[1] böylece eski Rum İmparatorluk merkezinde 1923 yılına değin sürecek Osmanlı idaresi fiilen başlamıştır. 1473’te Bayburt ve Şarkî Karahisar de ele geçirilmiş olup[2], Trabzon sancağının bu dönemde bağımsız mı idare edildiği yoksa Rum (Sivas) vilayetine mi bağlandığı[3] konusu tartışmalıdır. Gökbilgin’e göre bir süre bir eyalet teşkilatına bağlı olmadan müstakil idareciler ve komutanlar tarafından, kalelerde dizdarları, subaşıları, kadı, zâim ve ümerâ vasıtasıyla bağımsız idâre edilmiştir.[4]

Oku
Karadeniz Tarihi

Amasya Tarihi: Osmanlı Dönemi

Makale: Özhan Öztürk Şehzade Beyazıd tarafından 1388’de Osmanlı topraklarına katılan kent, eyalet merkezi yapılınca ilk valisi Yıldırım Beyazıd olmuştur. Yıldırım Beyazıd, 1389’da babası I. Murad’ın şehid olacağı Kosova Seferi’ne katıldığı dönemde yerini Şadgeldi’nin oğlu Ahmed Bey’e bırakmıştır.

Oku
Ottoman empire map
Karadeniz Tarihi

Karadeniz’in Osmanlı Gölü Olması

Makale: Özhan Öztürk 1451 yılında tahta çıkan II. Mehmed Karadeniz trafiğini kontrol etmek için ilk adımı olarak Boğazkesen Hisarı’nı (Rumeli Hisarı) inşa ettirmiş[1] İstanbul’dan ayrılan ya da İstanbul’a gelen her gemi kontrol edilmeye çalışılmıştır.[2] II. Mehmed 1453’de harabe olarak ele geçirdiği İstanbul‘u bir imparatorluk başkentine dönüştürmek için Kuzey Karadeniz’den ucuza sağlanacak tahıl, et, tuz ve köleye ihtiyacı olduğunu anlamış ve hızlı bir fetih organizasyonuna girişerek 1461’de Trabzon, 1475’de Kefe ve Tana, 1479’da Anapa, 1484’de Likostomo (Khilia) gibi stratejik limanları fethetmiş, böylece Karadeniz’i 18. Yüzyılda Avrupa ticaretine tekrar açılana dek bir…

Oku
Karadeniz Tarihi

Suhte İsyanları

Makale: Özhan Öztürk Suhte isyanları, 16. Yüzyıl Anadolu’sunda Tarsus’tan başlayarak, Toroslar’ı takiben, Sivas’tan ve Erzincan’dan Giresun’un doğusuna çekilen bir hattın batısında kalan alanlarda[1] süreklilik arz etmiş, ülkenin asayişsizliğinde önemli rol oynamış ve en önemlisi “Celali İsyanları” adıyla anılan iç savaşın hazırlayıcı etkenlerinden birisi olmuştur.

Oku