Karadeniz Tarihi

Trabzon Antik Çağ ve Roma Dönemi tarihi

Makale: Özhan Öztürk Antik Çağ’da doğu sınırında Kolhlarla komşu olan Trabzon’un esas gelişimi Roma döneminde olmuştur. Yaşlı Pliny Trabzon’un serbest bir şehir olduğunu bildirmiş[1] olup, bu ayrıcalığın Roma İmparatorluğu ile Mithridates arasındaki son savaşta, Mithridates’e destek vermemesinden kazanılmış olduğu sanılmaktadır. Roma imparatoru Hadrian zamanında şehre gelen Arrian, Trapezus’un Güney Karadeniz’deki en önemli liman kenti olduğunu belirtirken, Trajan, Trapezus’u Pontus Kapadokyası’nın başkenti yapmış ve yeni bir liman inşa ettirmiştir[2].

Oku
Karadeniz Tarihi

Trabzon (Trapezus, Trapezounta) Adının Etimolojisi

Makale: Özhan Öztürk Trabzon kenti ne zaman ve kimler tarafından kuruldu? Trapezus[1] Antik Çağ’da, Doğu Karadeniz sahilinde, Kolh halkının yaşadığı topraklarda, Milet kökenli Sinoplu[2] Helenler tarafından kurulan bir Yunan kolonisinin adıdır[3]. Eusebius’un Trapezus’un kuruluşu için verdiği MÖ 756 tarihi Sinope’nin kuruluşundan 125 yıl öncesini gösterdiği için geleneksel kolonizasyon silsilesi ile çelişmekteyse de günümüzde yazarın aynı kuruluş tarihini verdiği Kyzikos hakkında yargısının doğru olduğunun anlaşılması ve MÖ 775’e tarihlenen Magna Graecia’daki ilk Yunan yerleşimi Pithecusae’nin de çok uzak olması[4] bu tarihin doğruluk iddiasının kolay yalanlanamayacağını ortaya koymuştur.

Oku
Karadeniz Tarihi

Bolaman (Side, Polemonium) Tarihi, Ordu

Makale: Özhan Öztürk Polemonium[1], Sidenus nehri ağzında kurulu antik bir kentin adın olup, Phadisane’den 10, Yasun Burnu’ndan 130 stadia uzaklıktadır[2]. Hieroklus[3], kentin adını yanlışlıkla Telomonion[4] olarak anmış, Yaşlı Pliny, Amisus’tan 120 Roma mili[5] uzaklıkta olduğunu bildirmiştir[6].

Oku
Karadeniz Tarihi

Ünye Tarihi, Ordu

Makale: Özhan Öztürk Oenoe[1],  Arrian ve Anonim Periples’e göre[2] Genius nehri ağzında kurulmuş antik bir yerleşimin adı olup, Yunan mitolojisindeki pek çok kişi[3] ve yerleşim[4] de aynı adı taşımaktadır. Oenoe, Yunanca şarap[5], fermente edilmiş meyve veya tahıl suyu[6] ve şarap pazarı[7] anlamına gelen Oinos[8] kelimesinden kök alıp, “şarap yöresi” anlamına gelmektedir. Ünye kenti Aya Nikola[9] ile Metropol[10] burunları arasında yer alan hilal formundaki bir koyun kenarında, kısmen yerli kaya üzerinde kurulmuş olup, doğudan batıya doğru gelişim göstermiştir[11]. Ünye limanı batı ve karayele karşı korunaklı olmasına karşın şimal ve doğu rüzgârlarına tamamen…

Oku
Makaleler

Akkuş, Aybastı ve Çamaş ilçeleri tarihi (Ordu)

Makale: Özhan Öztürk Karakuş, Akkuş Osmanlı döneminde Karakuş adıyla anılan 1892-1920 yılları arasında Samsun ilinin Ünye ilçesine bağlı kalmıştır Ünye’ye bağlı bir bucak olup, 1920 yılında Ordu il olunca Ünye ile birlikte Ordu’ya bağlanmış, 1 Mayıs 1954 yılında Akkuş adı verilerek Ordu iline bağlı bir ilçe haline getirilmiştir. Akkuş kentinin Türk yerleşiminden önce kurulmuş olması muhtemelse de orijinal adı bilinmemektedir. Günümüzde 6 belediye (Akkuş, Akpınar, Çayıralan, Kızılelma, Salman, Seferli), 22 mahalle ve 35 köyün bağlı olduğu Akkuş ilçesinin nüfusu 1960’da 34.173 iken 1970’de 43.686’ya, 1980’de 49.157’ye, 1990’da 48.889’a, 2000’de 49.799’a, 2009’da…

Oku
Karadeniz Tarihi

Fatsa Tarihi (Phadisana, Phadisanen, Vatiza, Satılmış), Ordu

Makale: Özhan Öztürk Arrian’ın Periplus’unda Polemonium’dan 10, Oenoe’den 190 stadia uzaklıkta bulunduğu belirtilen Phadisana kenti adını Pontus kralı II. Pharnakes’in kızı Phadisanen’den alıyor olmalıdır[1]. Kralın çevresindeki arazi ile birlikte kızına çeyiz olarak hediye ettiği kale etrafında gelişen kent, Roma, Trabzon İmparatorluğu, 1380’lerde Hacı Emiroğlu ve 1427’de başlayan Osmanlı döneminde de aynı isimle anılmış olmalıdır ki Charles Texier seyahatnamesinde Fatsa Kalesi’ni “Phadisane Şatosu” olarak anmıştır. 13. yüzyılın ilk yarısında bir Ceneviz kolonisini ağırladığı dönemde Vatiza[2], Katip Çelebi’nin Cihannuması’nda “Satılmış”, Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde ise “Faça” adlarıyla bahsi geçen yerleşim, 15. yüzyıl Osmanlı kayıtlarında…

Oku