popülasyon genetiği arşivleri - Özhan Öztürk Makaleleri

Tarım Mumyaları ve Anadolu: Genetik İzolasyonun Şaşırtıcı Gerçekleri

Şubat 22, 2026 Özhan ÖztürkAnadolu genetik tarihi, Anadolu Türkleri genetik yapı, Ancient North Eurasian, Andronovo, ANE, Antik DNA, arkeogenetik, BMAC, ekzogami, EMBA, endogami, genetik izolasyon, genetik sürüklenme, kurucu etkisi, Orta Asya genetiği, Orta Asya göçleri, popülasyon genetiği, ROH, Runs of Homozygosity, Tarım Havzası, Tarım Mumyaları, Tunç Çağı0 comment

Orta Asya’ya bakınca ne görürüz? Bozkırlar. Dağlar. Göçebeler. Ama size şunu söylesem: Aynı vadide yaşayan iki halkın genetik geçmişi, 4.000 yıl arayla başlıyor. Evet, yanlış duymadınız. Aynı coğrafya. Ama farklı çağların çocukları. Biri Tunç Çağı’nın mirası. Diğeri Demir Çağı’nın Bugün yan yana yaşıyorlar. Ama atalarının göç yolları bambaşka. Birisi Hint-Avrupa dili konuşuyor. Diğeri Türk dili konuşuyor. Ancak bu durumun dil ile alakası yok. Bugünkü konumuz şu: Bir dağ silsilesi… Bir grup mumya… Ve 14.000 yıl öncesine uzanan bir genetik miras. Ya da şöyle söyleyeyim Tarım mumyaları halkı gerçekten yok mu…

Oku

Bu bölümde Anadolu’da yaygın görülen mitokondriyal DNA (mtDNA) soylarını tek tek inceliyoruz: H, J, T, U, K, W, D, G ve M.

Güncel Yazılar Ortadoğu Tarihi Türk Tarihi

Oğuzlar Anadolu’yu Ne Kadar Değiştirdi? mtDNA Ne Söylüyor?

Şubat 15, 2026 Özhan ÖztürkAnadolu genetik yapısı, Anadolu mtDNA, anne soyu analizi, dil ve genetik ilişkisi, haplogrup d, haplogrup g, haplogrup H, haplogrup j, haplogrup K, haplogrup M, haplogrup t, haplogrup U, haplogrup W, İndus Vadisi genetik, Oğuz göçleri, Orta Asya genetiği, popülasyon genetiği, türklerin genetik kökeni0 comment

Merhaba. Bugün biraz zor, hatta biraz da rahatsız edici bir soruyla başlıyoruz: Anadolu’nun dili Türkçe. Azerbaycan’ın dili Türkçe. Peki birkaç bin yıl öncesine gittiğimizde… Bu topraklarda yaşayan insanların genetiği bizden ne kadar farklıydı? Gerçekten milyonlarca insan yer değiştirdi ve bambaşka bir nüfus mu ortaya çıktı? Yoksa dil değişti ama insanların büyük kısmı yerinde mi kaldı? Başka bir ifadeyle: Dil değişti… Peki genetik? Önceki programlarda bu soruya baba hattı, yani Y-DNA üzerinden cevap veren “elit baskınlığı” ve “hibrid model” gibi teorileri konuşmuştuk. Bu kez yönümüzü anne hattına çeviriyoruz. Mitokondriyal DNA’ya, yani…

Oku

Güncel Yazılar Ortadoğu Tarihi Türk Tarihi

Türklerin DNA’sında Ne Var? Mitokondriyal Havva’dan Neandertal’e! (1. Bölüm)

Şubat 15, 2026 Özhan ÖztürkAnadolu genetiği, anne soyu, Avrupa haplogrupları, Denisova geni, genetik köken, haplogrup, insanlık tarihi ve genetik, Kafkasya genetiği, mitokondriyal DNA, Mitokondriyal Havva, mtDNA, Neandertal geni, popülasyon genetiği, Türklerin DNA yapısı0 comment

Merhaba! Geçen bölümlerde “Anadolu Türklerinin DNA’sı” başlığı altında Türkiye’nin genetik haritasını baba hatları üzerinden incelemiştik. Y-DNA’ya bakarak yani tarımın insan topluluklarını toprağa bağlamasıyla başlayan göçleri ve tarihsel dönüm noktalarını anlamaya çalışmıştık. Tarımcıların Avrasya’ya yayılması…Bozkır kavimlerinin göçleri… Kurulup yıkılan imparatorluklar… Hepsini erkek soy zincirleri üzerinden okumuştuk. Ama bugün yönümüzü değiştiriyoruz. Çünkü insanlık tarihini anlamanın ikinci ve en az onun kadar güçlü bir yolu daha var. Bu sefer tarihe anne hatları üzerinden bakacağız. Mitokondriyal DNA… yani mtDNA. Bu DNA, yalnızca anneden çocuğa geçer. Nesiller boyunca, neredeyse hiç karışmadan taşınır. Soy ağacınızda annenizin,…

Oku