Güncel Yazılar Karadeniz Kültürü Karadeniz Türkçesi

Kalandar: Karadeniz’in Unutulan Yılbaşı Geleneği ve Karakoncolos

Bugün Karadeniz’de, özellikle Trabzon ve çevresinde, kışın tam ortasında kutlanan çok eski bir gelenekten söz edeceğiz: Kalandar. Bu, sadece bir yılbaşı değil. Aynı zamanda doğayla uyumlu bir halk takvimi, toplumsal dayanışmayı ayakta tutan bir gelenek ve binlerce yıllık inançların bugüne ulaşmış canlı bir mirası. 1970’lere kadar köy hayatının doğal bir parçası olan Kalandar, büyük kentlere göçle birlikte yavaş yavaş unutulmuştu. Ama son yıllarda dikkat çekici bir geri dönüş yaşıyor. Bir yandan turizmin etkisi, diğer yandan özellikle genç kuşakların köklerini, yerel kültürleri ve eski ritüelleri yeniden keşfetme isteği, Kalandar’ı tekrar görünür…

Oku
Türkiye

Yunanistan ile nüfus mübadelesinde terk edilmiş bir hayalet kasaba: Kayaköy (Levissi)

Ölüdeniz’de dünyaca ünlü plajlara ve yatlarla dolu limana 10 km mesafede, Toros Dağları’nın karşısında bir zamanlar cıvıl cıvıl kaynayan Rum köyü Levissi köyünün ıssız harabeleri arasında dolaşırken geçmişe doğru hüzünlü bir yolculuğa çıkmamak mümkün değil. Çatısız ve yıpranmış taş binalar arasında zamanın aşındırdığı dar sokaklarda yürürken bir zamanlar bu evlerde kimlerin yaşadığı, bir zamanlar boş sokaklarda oynayan çocukların hala yaşayıp yaşamadığını, artık su akmayan çeşmenin başında neler konuşulduğunu merak edip durursunuz. 

Oku
Vahit Tursun ile Romeika – Türkçe Sözlük üzerine Söyleşi
Karadeniz Kültürü Söyleşiler

Vahit Tursun ile Romeika – Türkçe Sözlük Üzerine

1923 yılında Lozan Antlaşması sonrasında Türkiye ve Yunanistan’daki Ortodoks Hıristiyan ve Müslüman azınlıklar zorunlu mübadeleye tabi tutulmuş, bu süreçte anadili Karadeniz Rumcası olan yüzbinlerce Rum Yunanistan’a gönderilmiştir. Aradan neredeyse 1 asır geçtikten sonra artık Modern Yunanca konuşan bu mübadillerin torunlarının atalarının diline dair bilgisi son derece sınırlı iken Trabzon’un Çaykara, Köprübaşı ve Tonya bölgelerinde az sayıda Müslüman dağ köylüsü bu dili olanca orijinalliği ile konuşmayı sürdürmektedir. Yunanistan’da Standart Yunanca Ellinika, Karadeniz Rumcası Pontiaka olarak bilinirken Trabzon’da bu dili konuşan halk tarafından Romeika olarak adlandırılmaktadır. İşte Çaykara’nın Ogene (Köknar) köyünde doğup bu…

Oku
Karadeniz Tarihi

Trabzon Cumhuriyet Dönemi Tarihi

Bu makalede Trabzon Cumhuriyet Dönemi Tarihi özet olarak anlatılmaktadır. Makale: Özhan Öztürk 1923 Mübadelesi ile Yunanistan’a gönderilen Rum göçmenlerin yerine getirilen Müslümanların büyük çoğunluğu Marmara bölgesine kısmen Samsun iline, 77 aileden (363 göçmen) oluşan küçük bir bölümü ise Akçaabat ile Trabzon Merkez kazanın Çömlekçi semtine yerleştirilmiştir. Necmati Spor Kulübü binası 1500 lira karşılığında satın alınarak 1 Ekim 1927 tarihinde Trabzon’daki il Halk Kütüphanesi olarak hizmete açılmıştır. 1927’de 692 sanayi işletmesi bulunan kentte, Cumhuriyet döneminde pek çok fabrika ve şirket Türklerin eline geçmekle birlikte 1926-1943 arasında Danielsen, 1941’e dek Hochstrasser, 1934’e…

Oku
Karadeniz Tarihi

Milli Mücadele döneminde Trabzon, 1919-1922

Makale: Özhan Öztürk Rus işgali sırasında önemli bölümü Trabzon’dan uzakta güç şartlar altında ölüm kalım mücadelesi vererek muhacir yaşayan Trabzon halkı bağımsızlığın değerini çok iyi anlamış, Trabzon’un Ermeniler’e verilmesi veya bir Rum devletinin merkezi olması taleplerinin özellikle İzmir’in işgalinin ardından gerçekleşme ihtimalinin artmasıyla benzer sıkıntıları yaşama endişesiyle örgütlenerek[1]cemiyetler oluşturmuş, çıkardıkları gazete ve katıldıkları kongrelerde[2] kendi irade ve anlayışlarını ortaya koymaya çalışmışlardır.  

Oku
Karadeniz Tarihi

İşgal Sonrası Trabzon, 1918-1921

Makale: Özhan Öztürk 30 Ekim 1918 tarihli Mondros Mütarekesi’nin başlattığı siyasi belirsizlik sürecinde Müslüman eşraf ile eşrafça himaye gören çeteler, boylarının üstünde siyasi taleplerde bulunan Rum ve Ermeni halklarını demografik ve ekonomik açıdan hırpalarken gittikçe yoksullaşan Hristiyan ve İslam zanaatkâr ve köylülerin aksine hızla zenginleşmiş, cumhuriyetin ilk yıllarına dek bölgede birer güç odağı olarak varlıklarını sürdürmüşlerdir.

Oku