Güncel Yazılar Savaş Tarihi

2022 Rusya–Ukrayna Savaşı (5)

Kırım’ın İlhakı ve Donbas Savaşı Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Ukrayna’da millî kimlik giderek güçlense de özellikle doğu ve güney bölgelerde Rus etkisi hâlâ hissediliyordu. Belarus gibi bazı ülkelerde ise bu etki çok daha derin ve süreklilik arz ediyordu. Eski Sovyet kimliğine bağlılık, sadece halk arasında değil, siyasal elitler arasında da güçlüydü. Ukrayna’nın devrik lideri Viktor Yanukoviç ve Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko gibi isimler, Rusçayı ortak dil olarak benimsedi, Moskova Patrikhanesi’ne bağlı dini yapıları destekledi ve Rusya’yla entegrasyon hayalleri kurdu. Ancak bu hayaller, özellikle Sovyet-sonrası doğan kuşakların yükselen milliyetçiliği karşısında…

Oku
Güncel Yazılar Savaş Tarihi

Çernobil Felaketi, Sovyetler’in Çöküşü ve Ukrayna’nın Bağımsızlığı (4)

26 Nisan 1986 tarihinde, Pripyat yakınlarındaki Çernobil Nükleer Santrali’nde bir reaktör patladı. Bu patlama yalnızca çevreye değil, Sovyetler Birliği’nin meşruiyetine de büyük bir darbe vurdu. Felaketin ardından Moskova yönetimi, durumu günlerce kamuoyundan gizledi. Radyasyon yayılırken, binlerce insan olağan yaşamını sürdürmeye zorlandı. Çocuklar açık hava etkinliklerine gönderildi, köylerde düğünler yapıldı, tarımsal faaliyetler durdurulmadı. Ukrayna halkı, kendi toprağında, kendi devletinin ihmaline maruz kaldı. On binlerce insan yüksek radyasyona karşı korunmasız kaldı. Bu olay, Sovyet sisteminin sadece teknik olarak değil, ahlaki ve siyasi olarak da çökmekte olduğunu açık biçimde gösterdi. Çernobil, sadece bir…

Oku
Karadeniz Tarihi

Kaybedilen ilk İslam Toprağı ‘Kırım’ ile Osmanlı’da Sonun Başlangıcı

Makale: Özhan Öztürk Ocak 1770’de askerlerini Hotin’e göndermeyen IV. Devlet Giray görevden alınarak yerine II. Kaplan Giray getirilmişse de Tatar hafif süvarilerinin Rus topçusuna karşı pek varlık gösteremediği anlaşıldığından Kırım’a Osmanlı askerleri ve yeni silahlar gönderilmiştir. Bunun yanı sıra “mirza” adıyla bilinen Tatar kabile liderlerinin pek çoğu Rusların yaptığı Osmanlı’nın Kırım’ı koruyamayacağı propagandasının etkisi altına girmiş ve Rusların Kırım’a bağımsızlık verileceği sözüne kanarak Han’a asker vermek istememişlerdir. Tatar mirzaları 1769 ve 1670’de Osmanlı ordusunun yenilgisine bizzat tanık olduklarından, Rus işgali yerine Rus Çarlığı’nın koruması altında yaşamayı akla yakın bulmaya başlamışlardır.

Oku
Karadeniz Tarihi

Rus Çarlığı’nın Kırım’ı ilhakı sonrası Tatar halkının durumu (1783-1939)

Kırım’da Rus toprak sahipleri ve toprak kölesi olmaya zorlanan Tatarların gönüllü göçü   1783’de II. Katerina’nın emriyle gerçekleşen Rus Çarlığı’nın Kırım’ı ilhakı sonrasında Tatarlar kitleler halinde Osmanlı imparatorluğu topraklarına göç etmeye başlarken yerlerine terhis edilmiş Rus askerleri, Kazaklar, Rumlar, Ulahlar, Ermeniler, Almanlar, Bulgarlar ve Yahudiler yerleştirilmiştir. Topraklarının bir bölümü Rus toprak sahipleri pomeşçiklere verilen Tatarlar I. Alexander’in toprak komisyonu ve Katerina’nın kararıyla toprak kölesi olarak istihdam edilemeyince Tatarlara keyfi iş yaptıramayan pomeşçikler yarımadaya dışardan toprak kölesi getirmeyi denemiş, bu çaba başarısız olunca boş kalan topraklar faklı milletlere çeşitli ayrıcalık ve…

Oku