Güncel Yazılar Karadeniz Kültürü Karadeniz Türkçesi

Kalandar: Karadeniz’in Unutulan Yılbaşı Geleneği ve Karakoncolos

Bugün Karadeniz’de, özellikle Trabzon ve çevresinde, kışın tam ortasında kutlanan çok eski bir gelenekten söz edeceğiz: Kalandar. Bu, sadece bir yılbaşı değil. Aynı zamanda doğayla uyumlu bir halk takvimi, toplumsal dayanışmayı ayakta tutan bir gelenek ve binlerce yıllık inançların bugüne ulaşmış canlı bir mirası. 1970’lere kadar köy hayatının doğal bir parçası olan Kalandar, büyük kentlere göçle birlikte yavaş yavaş unutulmuştu. Ama son yıllarda dikkat çekici bir geri dönüş yaşıyor. Bir yandan turizmin etkisi, diğer yandan özellikle genç kuşakların köklerini, yerel kültürleri ve eski ritüelleri yeniden keşfetme isteği, Kalandar’ı tekrar görünür…

Oku
Kafkasya'da Azhegafe (Ajeğafe) - keçi çalgıcısı
Güncel Yazılar Kafkasya Mitolojisi Türk Tarihi

Kafkasya’da Azhegafe (Ajeğafe) – keçi çalgıcısı

1926, Kabardino-Balkarya.Bu fotoğrafta kereste salcılığının tamamlanmasını kutlayan bir festivalde Azhegafe (Ajeğafe) — yani “keçi dansçısı / keçi çalgıcısı” — görülüyor.Ajeğafe, Çerkes (Adığe) kültüründe yalnızca bir eğlence figürü değil; dokunulmaz bir halk karakteridir. Onunla alay edilmez, hakkında yüksek sesle konuşulmaz, tartışmaya girilmez. Çünkü Ajeğafe’nin rolü sadece güldürmek değil, topluma sınırları hatırlatmaktır: Ne yapılmamalı, nerede durulmalı, hangi davranış kabul edilemez?Bu karakter; düğünlerde, bebeğin beşiğe bağlanmasında, çocuğun ilk adımında, hatta füme peynir yapımı gibi gündelik üretim ritüellerinde bile yer alır. Yani Ajeğafe, hayatın içindedir.

Oku
Καλά Χριστούγεννα και σ’ έτη πολλά!
Halkbilim Karadeniz Kültürü

Kalandar Zamanı Eğlenceleri ve Karakoncolos

Makale: Özhan Öztürk Doğu Karadeniz Bölgesi’nde Trabzon ve civarında mahalli takvimde Ocak ayına Kalandar ayı, yeni yılın başladığı gün kabul edilen 14 Ocak’a Kalandar günü veya Kocakarı yılbaşısı, çeşitli eğlencelerin yapıldığı gecesine ise Kalandar gecesi adı verilmekteydi.

Oku
Yaban adamı, Karakoncolos,Germakoçi, Oço Koçi, orman adamı, Bnahua, Abnauayu, kocaayak, bigfoot, yeti, karakoncilo, congolos,kukeri
Kafkasya Mitolojisi

Abnauayu, Bnahua (Abhaz Mitolojisi)

ABNAUAYU Abhaz halkının inanışında vücudu siyah tüylerle kaplı, saçları yele gibi uzun orman adamının adı olup, Bnahua olarak da bilinmektedir.

Oku
Kukeri masks from Pernik, Southwest Bulgaria
Halkbilim Mitoloji

Kukeri, Krampus, Karakoncolos, Kurent, Karakura, Yaban Adamı

Makale: Özhan Öztürk Tek tanrılı dinler öncesi tarım ve bereket kültü ile ilişkili çeşitli ayin ve inançlar günümüzde sürdürülen bazı geleneklerde kılık değiştirilerek devam etmektedir.

Oku
Karadeniz ekoloji

Karadeniz’den esen rüzgarlar ve fırtına isimleri

Antik Çağ’da Yunanlı tarihçi Polybios (MÖ 200–118), Kuzey ve Güney rüzgârlarının Kırım ile Sinop arasında yolculuk için zararlı olduğunu, güney rüzgârlarının Pontus’a karşı estiği için Khalkedon ve Hellespontos’a ve ters istikamete olan yolculuklarda işe yaradığını bildirmiştir[1]. Yaşlı Pliny Pontus Euxinos’da güney rüzgârları estiğini[2] bunların doğu ve kuzeydoğunun bulutlarını çektiğini yazmıştır. 19. Yüzyılda ise Bıjışkyan ise kuzey rüzgârının kuzeybatıdan estiği zaman fırtına kopardığını, güney rüzgârlarının ise kış mevsimi öncesinde denizi altüst ettiğini bildirmiştir ki gerçekten de Karadeniz’de lodos ilk ve sonbahar mevsimlerinde son derece şiddetli olup, özellikle Kafkasya sahillerinde denizciler için…

Oku