Güncel Yazılar Karadeniz Kültürü Karadeniz Türkçesi

Kalandar: Karadeniz’in Unutulan Yılbaşı Geleneği ve Karakoncolos

Bugün Karadeniz’de, özellikle Trabzon ve çevresinde, kışın tam ortasında kutlanan çok eski bir gelenekten söz edeceğiz: Kalandar. Bu, sadece bir yılbaşı değil. Aynı zamanda doğayla uyumlu bir halk takvimi, toplumsal dayanışmayı ayakta tutan bir gelenek ve binlerce yıllık inançların bugüne ulaşmış canlı bir mirası. 1970’lere kadar köy hayatının doğal bir parçası olan Kalandar, büyük kentlere göçle birlikte yavaş yavaş unutulmuştu. Ama son yıllarda dikkat çekici bir geri dönüş yaşıyor. Bir yandan turizmin etkisi, diğer yandan özellikle genç kuşakların köklerini, yerel kültürleri ve eski ritüelleri yeniden keşfetme isteği, Kalandar’ı tekrar görünür…

Oku
Kafkasya'da Azhegafe (Ajeğafe) - keçi çalgıcısı
Güncel Yazılar Kafkasya Mitolojisi Türk Tarihi

Kafkasya’da Azhegafe (Ajeğafe) – keçi çalgıcısı

1926, Kabardino-Balkarya.Bu fotoğrafta kereste salcılığının tamamlanmasını kutlayan bir festivalde Azhegafe (Ajeğafe) — yani “keçi dansçısı / keçi çalgıcısı” — görülüyor.Ajeğafe, Çerkes (Adığe) kültüründe yalnızca bir eğlence figürü değil; dokunulmaz bir halk karakteridir. Onunla alay edilmez, hakkında yüksek sesle konuşulmaz, tartışmaya girilmez. Çünkü Ajeğafe’nin rolü sadece güldürmek değil, topluma sınırları hatırlatmaktır: Ne yapılmamalı, nerede durulmalı, hangi davranış kabul edilemez?Bu karakter; düğünlerde, bebeğin beşiğe bağlanmasında, çocuğun ilk adımında, hatta füme peynir yapımı gibi gündelik üretim ritüellerinde bile yer alır. Yani Ajeğafe, hayatın içindedir.

Oku
Slav Mitolojisi

Ateş kuşu, Zhar-ptitsa (Slav Mitolojisi)

Ateş kuşu (Rusça: Жар-пти́ца, Zhar-ptitsa; Ukraynaca: Жар-пти́ця, Zhar-pttsia; Sırpça: Жар-птица veya Žar-ptica; : Жар-птица, Žar-ptica; Lehçe: Żar-ptak; Çek: Pták Ohnivák; Slovakça: Vták Ohnivák; Slovence: Rajska / zlata-ptica), Slav Mitolojisinde, kanatları gümüş ile altın, gözleri kristal gibi parıldayan, genellikle altın bir tünek üzerinde rastlanılan efsanevi bir kuşun adıdır.

Oku
Halkbilim

Plasenta, Doğum Kordonu, Göbek Kordonu (Folklor ve Mitoloji)

PLASENTA Anne ve cenine ait iki dolaşım sistemini birbirinden ayıran bir organ olup, doğum sonrasında anne vücudundan atılmakta, doğum kordonu adıyla da bilinmektedir. Plasenta çeşitli toplumlarda doğum ritüellerinin önemli bir öğesi olarak algılanmakta olup, çeşitli sebeplerle gömülmekte veya saklanmaktadır.

Oku
Halkbilim

Lutin (Fransız Folkloru)

Lutin, Fransız halkının inanışında şekil değiştirebilme yeteneğine sahip küçük ve zararlı düzenbaz yaratıkların (hobgoblin) adı olup, insanlara küçük oyunlar oynadıklarına inanılmaktadır. Lutinlerin dişileri lutines olarak anılmaktadır. 

Oku
prometheus brings fire to mankind
Mitoloji

Kültürel kahraman

Makale: Özhan Öztürk Kültürel kahraman Mitolojik kahramanların bir alt grubu olan kültürel kahramanlar dünyayı değiştirecek bir icat ya da keşif yapmış (Tarımı [bazen sadece sabanı], ateşi, gelenekleri, dini şarkıları, yazıyı, denizciliği) ya da sadece yiyecek bulmayı öğreterek insanların yaşamlarını kolaylaştıran insan, hayvan bazen ikisinin karışımı varlıklardır.

Oku