Karadeniz Tarihi

Antik Yunanlıların kürek ve yelkenli savaş gemisi: Trireme veya Triris

Triris[1] veya trireme[2] Antik Çağ’da Fenikeliler, Yunanlılar ve Romalılar tarafından kullanılan kürekli ve yelkenli savaş gemilerinin Yunanca adı olup, adını her sırada üç kürekçi bulunmasından almıştır. Sonradan pruvanın geliştirilmesi ile 38 m uzunluğunda her yönünde 25’er kürekçi taşıyan ve saate 18 km hıza çıkabilen manevra yeteneğine sahip pentekonterler de üretilmiştir. MÖ 7-6. Yüzyıllarda tekne tasarımı değişmiş muhtemelen Fenikeliler ilkinin üstüne ikinci bir kürekçi sırası ekleyerek “bieres”[3] ardından bir kürek sırası daha eklenerek “trieres” adlı modelleri geliştirilmiştir. Thukydides, Korinthli Ameinokles’in bu tip gemileri inşa ettiği bildirmişse de günümüzde uzmanların çoğu triremelerin…

Oku
stilt houses horru horreo basque
Karadeniz Tarihi

Doğu Karadeniz’in Antik Çağ’daki yerli halkı: Byzerler, Bekhiriler, Heptakometler, Mossynoikler

Makale: Özhan Öztürk Çeşitli kaynaklarda Byzerler, Bekhiriler, Heptakometler, Mossynoikler adıyla geçtikleri için yanlışlıkla birbirinden farklı halklar oldukları sanılan, Antik Çağ’da bugünkü Hopa ile Giresun arasında yaşayan Doğu Karadeniz Bölgesi’nin otokton halkıdırlar[1]. Yunanca “yedi köy” anlamına gelen Heptakomet ile “Ahşap kulelerde yaşayanlar” anlamına gelen Mossynoik tanımlarının Yunanlılarca takılmış olduğuna şüphe edilmese de Byzeri ve Bekhiri adları bu halkın içindeki kabilelerden en azından ikisini tanımlaması ve bunların Doğu Karadeniz’in orijinal yerli halkı olması kuvvetle muhtemeldir.

Oku
Phrygia Hierapolis
Karadeniz Tarihi

Frigler

MÖ 12. Yüzyıl başlarında Hitit imparatorluğunun çöküşünün ardından Anadolu, Hint Avrupalılar ve Deniz halkı adı verilen göçmenler tarafından istila edilmiştir. Başkentleri Bithynia’da yer alan Gordium ilk kralları ise Midas olan Frigler bu dönemde Anadolu’ya gelmişler ve Trakya’da Bryg adıyla tanınmışlardır. Asur kaynaklarında bahsi geçen Muşki halkının kralı Mita da Frigyalı Midas ile özdeş olmalıdır. MÖ 8. Yüzyılda kurulan bağımsız krallık Anadolu’nun Kimmer istilasına uğraması, MÖ 696’da Gordium’un yakılıp, yağmalanmasıyla son bulmuştur.

Oku
Karadeniz Tarihi

Trakya ve Bitnynia’ya adını veren halk: Traklar

Son arkeolojik bulguların[1] köklerinin MÖ 3000 tarihine dek indiğini gösterdiği Thraklar veya Traklar[2], Herodot’a göre Hintlilerden sonra yeryüzünün en kalabalık halkı olup, Strabon’a göre[3] 22 kabileden oluşmaktaydı. Traklar, MÖ 5-3. Yüzyıllarda bugünkü Trakya ve Bulgaristan civarında Odrisya krallığı, MÖ 82-44 tarihlerinde Dacia’da Burebista krallığı gibi güçlü devletler kurup, varlıklarını Balkan yarımadasında (Dacia, Moesia, Küçük İskitya, Sarmatya, Pannonia) ve adlarını verdikleri Trakya, Makedonya, Mysia ve Bithynia bölgesinde, Trakya MÖ 46 yılında bir Roma eyaleti olana dek sürdürebilmişlerdir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Topal Osman Olayı ve Ali Şükrü Bey’in katli

Makale: Özhan Öztürk “Şan verdi memlekete, unutulmasın adı Topal Osman dediğin Giresun’un evladı” [1] 1. Dünya Savaşı sonrasında Karadeniz Bölgesi’nde yaşayan Rumların bağımsız bir devlet kurma arzusunda olduğu dahası Wilson ilkelerine dayanarak uluslararası girişimlerde bulunulduğu anlaşılınca İslam toplumu da politik olarak hareketlenmiştir. Çok sayıda Giresunlu eşraf ve aydın 12 Şubat 1919’da Trabzon’da kurulan Muhafaza-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti‘ne katılarak derneğin Giresun şubesini oluştururken düşüncelerini Işık ve Karadeniz adlı iki gazetede dile getirmiştir. Giresun merkez nüfusunun aşağı yukarı yarısını oluşturan iyi eğitim görmüş Rumların idari açıdan önemli görevler üstlenmiş etkili kişiler olması,…

Oku
Karadeniz Tarihi

Osmanlı döneminde Lazlar ve Lazistan sancağı

Makale: Özhan Öztürk Trabzon İmparatorluğu “Büyük Lazia” adıyla thema yapılan Laz topraklarının tamamında egemen olmuş hatta Pachymeres[1] gibi Bizanslı tarihçiler tarafından bir Laz sınır devleti olarak görülmüş, imparatoriçe Anna Anakhoutlou’nun tahta çıkmasına yardım eden Lazlar devletin askeri ve siyasi yaşamında aktif rol oynamışlardır.

Oku