Karadeniz Türkçesi arşivleri - Sayfa 8 / 8

Çığlık ve haykırış terimleri: Alaz, Kuyis, Alalayis

Ağustos 28, 2017 Özhan ÖztürkAlalayis, Çığlık ve haykırış terimleri: Alaz, karadeniz lehçes, Kuyis, tezahürat, türkçe, Yunanca, Yunancadan Türkçe'ye geçen kelimeler0 comment

Alaz, Doğu Karadeniz Türkçesi’nde ‘Düğün sırasında yapılan eğlence ve sevinçten yapılan tezahürat’ anlamına kullanılan kelime ayrıca ‘kızarıklık’ anlamına da gelmekte olup, kelimenin tespit edilen iki anlamının da aynı kök ile ilişkili olduğu şüphelidir. Karadeniz Bölgesi gibi Anadolu’da da alaz ‘alev’, alazlanma ise “vücutta kızıl lekeler belirmesi” anlamında kullanılmaktadır. Maçka’da nazar değen çocukların üzerinde kor halindeki kömürün gezdirilerek yapılan nazar çıkarma işlemi alazlamak adıyla bilinmektedir. Söz Derleme Sözlüğü’nde Bulgaristan Türklerinde ‘şavklandırmak’ anlamındaki alazıtmak, aydınlık anlamındaki ‘ alaza’ ve Giresun’da tespit edilen ‘karlı, yağmurlu havanın açması’ anlamındaki alazımak kelimelerinin Türçe kökenli ve…

Oku

Karadeniz ekoloji Karadeniz Türkçesi

Yabangülü veya komar: Karadeniz’in zehirli çiçekleri

Ağustos 28, 2017 Özhan Öztürkağu, karadeniz bölgesi bitkileri, komar, kumar, nedir, Ormangülü, Rhododendron ponticum, türkçe, yaban gülü, yabangülü, zehir, zehirli çiçekler1 Comment

Doğu Karadeniz Türkçesi’nde ağu, avu formlarında ‘zehir ‘anlamında ama daha çok zehirli, yenilmemesi gereken ot ve bitkileri tanımlamak için kullanılmaktadır. Erzurum’da ağo, Yusufelinde ağvi, Safranbolu, Zonguldak, Gerede ve Turhal’da Osmanlıca’da kullanılan ağı formları da kaydedilmiştir. Ayrıca Trabzon’da komar adıyla bilinen orman gülü bitkisi de zehirli olduğu için Vakfıkebir ilçesi ile Giresun’da ağu olarak adlandırılmakta ‘kara ağu’ ve ‘sarı ağu’ adlı iki çeşidinin olduğu söylenmektedir.

Oku

Karadeniz Kültürü Karadeniz Türkçesi

Akrabalık Terminolojisi (Dünya ve Karadeniz Bölgesi)

Ağustos 28, 2017Şubat 28, 2019 Özhan Öztürkakraba isimleri, akrabalar, akrabalık adları, Akrabalık Terminolojisi, ana, anlamı nedir, baba, bibi, dayı, emice, hala, kardeş, yenge

Kan ve evlilik yoluyla insanların birbirlerine bağlanma durumuna akrabalık, bir kişinin akrabalık ile ilişkili olduğu kişileri ifade etmek için kullanılan sisteme ise ‘akrabalık terminolojisi’ adı verilmektedir. Bireyin aile içindeki konumunu ve mensubu olduğu topluluktaki statüsünü belirten bu terimlerin incelenmesi ilgili toplumun yaşayışı, kültürü ve diğer halklarla ilişkisi hakkında fikir vermektedir. Kan ve kayın hısımlığı açısından aynı yakınlıktaki akrabalık bağına sahip kimseler çeşitli toplum ve dillerde farklı şekillerde ifade edilmektedir.

Oku