Karadeniz

Karadeniz Ansiklopedik Sözlük Kaynakçası

Aşağıdaki kaynakça Özhan Öztürk tarafından yazılan Karadeniz: Ansiklopedik Sözlük (İstanbul, Heyamola Yayınları, 2005) adlı  ansiklopedik sözlük için kullanılmıştır.

Oku
Karadeniz Tarihi

Pontus: Antikçağ’dan Günümüze Karadeniz’in Etnik ve Siyasi Tarihi Kaynakçası

Aşağıdaki kaynakça Özhan Öztürk tarafından yazılan Pontus: Antikçağ’dan Günümüze Karadeniz’in Etnik ve Siyasi Tarihi (Ankara, Genesis 2009, 2011, Nika 2016) adlı  tarih kullanılmıştır.

Oku
Karadeniz Tarihi

Acara

Makale: Özhan Öztürk Acara, kuzeyinde Acara dağları ve İmeretya, güneyinde Şavşat ve Arsiyan dağları, doğusunda Suram dağları ve Ahıska batısında ise Karadeniz ile çevrili bölgenin adı olup, merkezi tarihi bir liman kenti olan Batum’dur.

Oku
Karadeniz Tarihi

Yusufeli (Pertekrek, Kiskim) Tarihi, Artvin

Makale: Özhan Öztürk Artvin’de bulunan tunç baltaların yanı sıra 1955 yılında Nizgavan (Demirköy) köyünde yol yapımı sırasında bulunan bakır balta Yusufeli civarında yerleşimin Antik Çağ öncesine uzandığını göstermektedir. Yusufeli, Hurri, Mitanni, Hitit, Urartu, Kimmer–İskit egemenliklerinin ardından İskender imparatorluğunun sınırları içerisinde yer almış, Kartli, Bizans, Bagratuni, Gürcü, Selçuklu, Moğol ve son olarak 7 Ekim 1549 tarihinde Pertekrek (Çevreli) ile ona bağlı olan Kiskim (Alanbaşı) ve Nihah (Yokuşlu) kalelerinin aman dileyerek teslim olmaları suretiyle Osmanlı egemenliğine girmiştir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Borçka (Borçiskevi) Tarihi, Artvin

Makale: Özhan Öztürk Borçka, Çoruh nehri kıyısında Mogadon, Kalkankaya, Gedi, İshalbert dağları eteğinde kurulmuş tarihi bir yerleşim olup, 1551’de Osmanlılarca fethedilmiş, 1578’de Trabzon eyaletine, bağlanmıştır. Bu dönemde Karacaoğlu İskender tarafından yönetilen İskele zeametine bağlı bir köy olarak görülen Borçka’ya ayrıca 70 hanelik Sendire ve 69 hanelik Kise köyleri de bağlıydı. Borçka’nın doğal iskelesi olan Batum’un 1878’de Ruslara terkedilmesi ise kentin gelişimi olumsuz yönde etkilenmiştir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Ardanuç (Artanuci) Tarihi, Artvin

Makale: Özhan Öztürk Ardanuç, Kürdevan, Kurusan ve Yalnızçam dağlarının eteklerinde Bulanik, Horhot ve Eksinar derelerinin birleştiği alanda kurulmuştur. Ortaçağ’da Bagratunilerin hüküm sürdüğü Tao-Klarjeti prensliğinin başkenti olan yerleşimde yer alan Gevhernik kalesi 744’de Emeviler tarafından kuşatılmıştır.

Oku
Karadeniz Tarihi

Artvin (Livane, Artavani) Tarihi

Makale: Özhan Öztürk Osmanlı döneminde Livane[1] olarak geçen Artvin kent merkezinin adı Gürcüce/Ermenice “tarla (veya verimli toprak, bağlık) kent” anlamına gelen Artavani[2] kelimesi ile ilişkili olup, Gürcüce Artvani ve Ermenice Artvini formları[3] kaydedilmiştir. Tarihi Batum-Kars yolu üzerinde yer alan Livane kenti, Çoruh nehri vadisinde ve Kuvadit dağı eteklerinde deniz seviyesinden 640 m yukarıda kurulmuş bir yerleşimdir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Artvin Antik Çağ Tarihi: Tao-Klarjeti, Diauehe ve Qulha

Tao-Klarjeti Makale: Özhan Öztürk Tao-Klarjeti[1] Arsiani (Yalnızçam) dağlarının batısında bugün kü Erzurum, Artvin, Ardahan ve Kars illerinin bir bölümüne denk gelen Tao[2], Klarjeti ve Şavşeti bölgelerini kapsayan güneybatı Gürcü prensliklerine modern tarihçilerce verilen isimdir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Güneysu, Derepazarı, İyidere: Tarih ve Köy isimleri, Rize

Makale: Özhan Öztürk Potamya, Güneysu Potamya[1] köyü ilk olarak 1486 tarihli Trabzon tapu tahrir defterinde görünmekle birlikte, antik kaynaklarda bahsi geçmediğinden Trabzon İmparatorluğu ya da öncesinde kurulmuş önemsiz bir yerleşim olduğu sanılmaktadır. 1530 tarihli Osmanlı tahrir defterlerinde 3 mahalle ve 2 köyü bulunan Potamya karyesinde 225 Hristiyan, 28 yeni Müslüman, 26 baştine yaşayıp, 13 değirmen bulunmakta toplam 21.523 akçe vergi geliri elde edilmekteydi.

Oku
Karadeniz Tarihi

Kalkandere ve İkizdere: Tarih ve Köy isimleri, Rize

Makale: Özhan Öztürk Karadere, Kalkandere Trabzon İmparatorluğu hatta daha öncesinde yerleşim alanı olan kent merkezinin orijinal adı bilinmemekteyse de merkez mahalle isimlerinden birisi olmalıdır. Trabzon Vilayeti Salnamesi’ne göre Trabzon’a bağlı üç sancaktan biri olan Lazistan sancağına bağlı bir nahiye olup nüfusu hepsi İslam 3585 kişiydi. Cumhuriyet döneminde 19 Haziran 1957’de kabul edilip, 27 Haziran 1957’de yürürlüğe koyulan 7033 sayılı kanunla yerleşimin adı Kalkandere olarak değiştirilerek ilçe olarak örgütlenmiştir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Rize Tarihi: Cumhuriyet Dönemi

Makale: Özhan Öztürk 1923 yılında Lazistan adı Rize olarak değiştirilmiş[1] 20 Nisan 1924’de merkez kazaya bağlı Mapavri, Kurayiseba ve Karadere nahiyeleri, Atina kazasına bağlı Hemşin ve Ardeşen nahiyeleri ile Hopa kazasına bağlı Viçe, Arhavi ve Kemalpaşa nahiyelerini kapsayan Rize vilayeti oluşturulmuştur. 17 Eylül 1924 yılında Mustafa Kemal Atatürk eşi Latife Hanım ile ve yakın arkadaşlarını alarak Hamidiye kruvazörü ile ilk kez Rize’ye gelmiş, vali, kentte görev yapan subaylar ve halk tarafından büyük coşkuyla karşılanmıştır.

Oku
Karadeniz Tarihi

Rize Tarihi: Rus İşgali ve Milli Mücadele Dönemi

Makale: Özhan Öztürk Rize’nin işgali 29 Ekim 1914’de Osmanlı bandıralı Alman savaş gemileri Goeben ve Breslau’nun[1] Rusya’nın Sivastopol limanını topa tutması Osmanlı Devleti’nin İtilaf Devletleri’ne açık savaş ilanı sayılmıştır. Erzurum’da bulunan ordu sınıra kaydırılırken, İstanbul’da oluşturulan gönüllüler tugayı da Kasım ayında Rize’ye oradan Mapavri’ye getirilerek Teşkilat-ı Mahsusa üyeleri ile birlikte Rus cephesine gönderilmiştir. 1878 Berlin Antlaşması’yla Ruslara terk edilmiş bulunan Artvin kentinde konumlanan zayıf Rus birliği Osmanlı saldırısı karşısında dayanamayıp geri çekilince kent kısa bir süre için elde edilse de Aralık 1914’de Sarıkamış yenilgisi Artvin’in tekrar Rus kontrolüne geçmesini sağlamıştır.

Oku
error: Telif sorunu yaşamamanız için makalemi beğendiyseniz içeriğini değil sadece linkini paylaşabilirsiniz !!