Karadeniz Tarihi

Pontus: Antikçağ’dan Günümüze Karadeniz’in Etnik ve Siyasi Tarihi Kaynakçası

Aşağıdaki kaynakça Özhan Öztürk tarafından yazılan Pontus: Antikçağ’dan Günümüze Karadeniz’in Etnik ve Siyasi Tarihi (Ankara, Genesis 2009, 2011, Nika 2016) adlı  tarih kullanılmıştır.

Oku
Karadeniz Tarihi

Poti (Arkturus, Phasis, Fasso, Faş), Zugdidi ve Anaklia

Makale: Özhan Öztürk Phasis[1], Karadeniz’in güneydoğusunda aynı isimli nehrin[2] ağzındaki ova üzerinde Miletliler tarafından Heniohi halkının topraklarında MÖ 7 veya 6. Yüzyılda kurulmuş bir Yunan kolonisinin adı olup, geçmişte Arkturus adıyla anıldığı bildirilmiştir.[3]

Oku
Karadeniz Tarihi

Yusufeli (Pertekrek, Kiskim) Tarihi, Artvin

Makale: Özhan Öztürk Artvin’de bulunan tunç baltaların yanı sıra 1955 yılında Nizgavan (Demirköy) köyünde yol yapımı sırasında bulunan bakır balta Yusufeli civarında yerleşimin Antik Çağ öncesine uzandığını göstermektedir. Yusufeli, Hurri, Mitanni, Hitit, Urartu, Kimmer–İskit egemenliklerinin ardından İskender imparatorluğunun sınırları içerisinde yer almış, Kartli, Bizans, Bagratuni, Gürcü, Selçuklu, Moğol ve son olarak 7 Ekim 1549 tarihinde Pertekrek (Çevreli) ile ona bağlı olan Kiskim (Alanbaşı) ve Nihah (Yokuşlu) kalelerinin aman dileyerek teslim olmaları suretiyle Osmanlı egemenliğine girmiştir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Murgul Tarihi, Artvin

 Makale: Özhan Öztürk Murgul madencilik açısından bölgenin en önemli yerleşimlerinden birisi olup, maden günümüzde Damarköy’de Anayatak, Çakmakkaya, Çarkbaşı ve Kızılkaya olarak adlandırılan maden sahalarını kapsamaktadır.

Oku
Karadeniz Tarihi

Borçka (Borçiskevi) Tarihi, Artvin

Makale: Özhan Öztürk Borçka, Çoruh nehri kıyısında Mogadon, Kalkankaya, Gedi, İshalbert dağları eteğinde kurulmuş tarihi bir yerleşim olup, 1551’de Osmanlılarca fethedilmiş, 1578’de Trabzon eyaletine, bağlanmıştır. Bu dönemde Karacaoğlu İskender tarafından yönetilen İskele zeametine bağlı bir köy olarak görülen Borçka’ya ayrıca 70 hanelik Sendire ve 69 hanelik Kise köyleri de bağlıydı. Borçka’nın doğal iskelesi olan Batum’un 1878’de Ruslara terkedilmesi ise kentin gelişimi olumsuz yönde etkilenmiştir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Ardanuç (Artanuci) Tarihi, Artvin

Makale: Özhan Öztürk Ardanuç, Kürdevan, Kurusan ve Yalnızçam dağlarının eteklerinde Bulanik, Horhot ve Eksinar derelerinin birleştiği alanda kurulmuştur. Ortaçağ’da Bagratunilerin hüküm sürdüğü Tao-Klarjeti prensliğinin başkenti olan yerleşimde yer alan Gevhernik kalesi 744’de Emeviler tarafından kuşatılmıştır.

Oku
Karadeniz Tarihi

Artvin Antik Çağ Tarihi: Tao-Klarjeti, Diauehe ve Qulha

Tao-Klarjeti Makale: Özhan Öztürk Tao-Klarjeti[1] Arsiani (Yalnızçam) dağlarının batısında bugün kü Erzurum, Artvin, Ardahan ve Kars illerinin bir bölümüne denk gelen Tao[2], Klarjeti ve Şavşeti bölgelerini kapsayan güneybatı Gürcü prensliklerine modern tarihçilerce verilen isimdir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Hemşin ve Çamlıhemşin: Tarih ve Köy isimleri, Rize

Makale: Özhan Öztürk Tarihi kayıtlardan Hemşin’in 1486 yılı yada bir kaç yıl öncesine dek dek sırasıyla Bizans ve Trabzon İmparatorluğu hakimiyetlerinde[1] olduğu anlaşılmaktadır ki Bryer ve Winfield’e göre bölge yarı bağımsız bir derebeylik olarak varlığını sürdürdürmekteydi [2].1486 yılına ait bir kayıda göre Nişli Karaca Hemşin’in zaimi ve İsmail Bosna ise seraskeri olup, 1515 tarihli bir başkasında Hemşin-i Bala adlı Yukarı Kale’nin bahsi geçmektedir[3].

Oku
Karadeniz Tarihi

Rize Tarihi: Cumhuriyet Dönemi

Makale: Özhan Öztürk 1923 yılında Lazistan adı Rize olarak değiştirilmiş[1] 20 Nisan 1924’de merkez kazaya bağlı Mapavri, Kurayiseba ve Karadere nahiyeleri, Atina kazasına bağlı Hemşin ve Ardeşen nahiyeleri ile Hopa kazasına bağlı Viçe, Arhavi ve Kemalpaşa nahiyelerini kapsayan Rize vilayeti oluşturulmuştur. 17 Eylül 1924 yılında Mustafa Kemal Atatürk eşi Latife Hanım ile ve yakın arkadaşlarını alarak Hamidiye kruvazörü ile ilk kez Rize’ye gelmiş, vali, kentte görev yapan subaylar ve halk tarafından büyük coşkuyla karşılanmıştır.

Oku
Karadeniz Tarihi

Rize Tarihi: Rus İşgali ve Milli Mücadele Dönemi

Makale: Özhan Öztürk Rize’nin işgali 29 Ekim 1914’de Osmanlı bandıralı Alman savaş gemileri Goeben ve Breslau’nun[1] Rusya’nın Sivastopol limanını topa tutması Osmanlı Devleti’nin İtilaf Devletleri’ne açık savaş ilanı sayılmıştır. Erzurum’da bulunan ordu sınıra kaydırılırken, İstanbul’da oluşturulan gönüllüler tugayı da Kasım ayında Rize’ye oradan Mapavri’ye getirilerek Teşkilat-ı Mahsusa üyeleri ile birlikte Rus cephesine gönderilmiştir. 1878 Berlin Antlaşması’yla Ruslara terk edilmiş bulunan Artvin kentinde konumlanan zayıf Rus birliği Osmanlı saldırısı karşısında dayanamayıp geri çekilince kent kısa bir süre için elde edilse de Aralık 1914’de Sarıkamış yenilgisi Artvin’in tekrar Rus kontrolüne geçmesini sağlamıştır.

Oku
Karadeniz Tarihi

Rize Tarihi: Antik Çağ’dan Osmanlı Dönemine

Makale: Özhan Öztürk Rize ve civarında Arkeolojik bulgular İ. Kılıç Kökten’in 1944-45 yıllarında Karadeniz Bölgesi’nde yaptığı arkeolojik araştırmalarda Trabzon il sınırına yakın bir mevkide bulunan bir mağarada Kalkolitik ve Tunç Çağı’nda insan yerleşimine dair kanıtlar[1] dışında bir bulguya rastlanmamışsa da 1998 yılında Çamlıhemşin ilçesinde Fırtına Deresi’nin batısında dereden 200 m kadar yüksekte konumlanmış Dikkaya köyü[2] Nahra mevkiinde dört adet tunç balta bulunmuştur.

Oku
Karadeniz Tarihi

Trabzon Dağlarının Ötesi: Kürtün, Bayburt ve İspir

Makale: Özhan Öztürk Kürtün Osmanlı tahrir defterlerine göre Kürtün kazasına 1486’de 45 köy, 1 nefs ve 4 mezranın bağlı olup, 62 hâne, 5 bîve Hristiyan, 732 hâne, 169 mücerred İslam ve 4 neferin varlığı kayıtlıdır.  1515’de Tirebolu, Görele ve Bedirme adlı 3 kale, 110 köy ile 43 mezranın bağlı olduğu kazada 432 hânede 19 bîve, 18 mücerred Hristiyan, 2135 hâne, 118 mücerred Müslüman, 39 neferin yaşamaktadır. 1554 yılında ise Kürtün, Üreğir, Bayramoğlu, Yağlıdere, Karaburun, Elkerimlühas, Alahnas, Harşid adlı 8 nahiye, 106 köy, 2 nefs ve 67 mezranın bağlı olduğu kazada…

Oku
error: Telif sorunu yaşamamanız için makalemi beğendiyseniz içeriğini değil sadece linkini paylaşabilirsiniz !!