Karadeniz Tarihi

Şebinkarahisar (Koloneia, Koğoniya, Mavrokastron, Kara Hisar) Tarihi, Giresun

Makale: Özhan Öztürk Koloneia’nın öncülü olan ilk yerleşimin Karadeniz sahili ile bağlantıyı sağlayan İlimsu-Eşküne yolu üzerinde bulunan bugünkü Güneygören (İsola) köyü kalesi civarında kurulduğu sanılmaktadır. MS 6. yüzyılda Prokopius, Mihtridates’i mağlup eden Romalı general Büyük Pompey’in, sarp bir tepe üzerine kurulmuş kaleyi fethetmesinin ardından yerleşimin adını Koloneia olarak değiştirdiğini, imparator Justinian döneminde ise büyük meblağlar ödenerek restore edilip, savunma imkânlarının geliştirildiğini bildirmiştir.[1] Kale surlarında Roma dönemi öncesi duvarcılık izlerine rastlanılmaması Pompey’in kaleyi tamamen yıkıp yeniden inşa ettirdiğini göstermektedir ki 1866’da Taylor kaledeki Latince granit bir kitabede Pompey’i tanımlayan “PERO” harflerinin…

Oku
Karadeniz Tarihi

Tirebolu (Tripolis) Dereli ve Yağlıdere İlçeleri Tarihi, Giresun

Makale: Özhan Öztürk Tripolis[1], Pontus Polemoniacus’da aynı isimli derenin ağzında kurulmuş antik bir liman kentinin adı olup, Zefir (Zephyrium) burnuna 90 stadia mesafede yer almaktaydı.[2] Kent adı Yunanca “üç şehir” anlamına gelmekteyse antik metinlerde daha çok 3 kenti içeren bölgeler için kullanıldığı kayıtlıdır[3]. Bahsi geçen 3 kentin İskopolis[4], Argyria[5], Philokaleia[6] kentleri mi yoksa bugünkü ilçe sınırları içerisinde yer alan 3 kale mi olduğu tartışma konusudur.[7] Bu kaleler Tirebolu’nun merkezinde denize uzanan küçük yarımada üzerinde yer alan St. Jean, kıyıdan 15 km içerdeki Petroma ve Yağlıdere’nin batısında kıyıdan 3 km içerdeki…

Oku
Karadeniz Tarihi

Piraziz (Pentahor, Mendehor, Abdal İskelesi) Tarihi, Giresun

Makale: Özhan Öztürk Ordu ile Bulancak arasında yer alıp, bölgedeki en eski yerleşim olduğunu sandığım Bendehor[1] kalesinin adı antik kaynaklarda geçmemekle birlikte, Osmanlı tahrir defterlerinde 1455 yılında kalede bazıları Türkçe isimler taşıyan 24 Rum erkeğin yaşadığı görülmekte[2] 1485 yılında bazı Rumların ihtida ettiği, 1520’de ise köyde hiç Hristiyan kalmadığı anlaşılmaktadır.[3] Bendehor kalesi doğusundaki Öksün kalesi gibi Bizans veya Trabzon İmparatorluğu döneminde kıyı gözetleme ve vadiyi kontrol etme amaçlarıyla yapılmış olmalıdır. Osmanlı döneminde Davut Kethuda ve Seydi Ali Kethuda Bölüğü köyleri arasında varlığını sürdürmesinden kalenin stratejik öneminin devam ettiği anlaşılmaktadır[4].

Oku
Karadeniz Tarihi

Görele (Koralla, Yavebolu, Elevi) Tarihi, Giresun

Makale: Özhan Öztürk Koralla[1], Arrian ve Anonim Periplus tarafından Tripolis’in 110 stadia doğusunda bulunan Philokalia’nın 100 stadia doğusunda yer alan bir burun olarak tanımlanmıştır. Modern Görele kenti ise Elevi deresi delta ovası üzerinde kurulmuş olup, doğu yönünde büyümeye devam etmektedir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Bulancak Tarihi: Pharmatenos, Kepsil, Akköy, Bulancak

Makale: Özhan Öztürk Pharmatenos[1], MS. 2. yüzyılda Melanthius nehrinin 150 stadia doğusunda, Pharnakia’nın 120 stadia batısında yer alan bir dere olup, modern Pazar Suyu’nun Antik Çağ’daki adı olması kuvvetle muhtemeldir[2]. Pazar Suyu deltasının 100 m kadar güneyinde Acısu mevkiinde bulunan kaya mezarın varlığı[3] bölgede yerleşim tarihinin daha eskiye gittiğini göstermekle birlikte sahil bölgesinde başka arkeolojik kanıtın -henüz-bulunmaması ve yazılı kaynaklarda yerleşime dair bir kanıt olmadığından konu hakkında net tespitlerde bulunmak zordur. Aynı şekilde Strabon (MÖ 64-MS 24) zamanında yıkılmış bir kent olarak bahsi geçen İskopolis’in modern Tirebolu değil de Pharmatenos…

Oku
Karadeniz Tarihi

Alucra Tarihi, Giresun

Makale: Özhan Öztürk Alucra, Osmanlı döneminde Mindeval ve Kuvata adında iki nahiye şeklinde Şark-ı Karahisar sancağı’na bağlı iken, 1896’da kaymakamlık olmuş, merkezi sırasıyla Karabörk, Kemallı, Koman köylerinden sonra bugünkü yerine taşınmış, 1892’de belediye örgütü kurulmuş, 1933 yılında ise Giresun’a bağlanmıştır. 19. yüzyılın sonlarında Şemseddin Sami Alucra’da bir hükümet konağı, bir kaç han ve fırın bulunduğunu 6 bucak ve 40 köyden oluşan nüfusunun tümünün Müslüman olduğunu olduğunu, bir demir madeninin işletildiğini, aba ve kilim dokumacılığının yanı sıra tahıl, baklagil, sebze ve meyve üretildiğini bildirmiştir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Giresun Cumhuriyet Dönemi Tarihi

Makale: Özhan Öztürk TBMM’de 30 Kasım 1920’de başlayan Trabzon sancağının yeniden yapılandırılması konulu görüşmelerde 1908 yılında sancak olma talepleri reddedilen Ordu ve Giresun kazaları müstakil birer liva haline getirilmişlerdir. Giresun Belediye Reisi Osman, Alemdarzâde İsmail, Ticaret Odası reisi Kâşif, Hacı Ademzâde Hacı Emin, Hasan Bağcızâde Hasan, Yusuf Ağazâde Mehmet Şükrü, Laçinzade Hakkı ve Panosoğlu Todor 30 Ekim 1920’de imzalayıp Meclis’e gönderdikleri mazbatada liva olma taleplerini iletirken tekliflerinin kabul edilmesi durumunda livanın 2 yıllık tahsilatını karşılayacaklarını bildirmişlerdir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Giresun Osmanlı Dönemi Tarihi

Makale: Özhan Öztürk Osmanlı yönetim sistemi içerisinde 1486, 1515 ve 1520 tarihlerinde Kürtün’e bağlanan Giresun nahiyesi 1554’den sonra Trabzon eyaletinin Trabzon merkez sancağına bağlı bir kaza statüsü kazanmış, 1877-1892 arasında Sivas vilayetinin Karahisar-ı Şarkî sancağının kazası olarak görünmesine karşın sonra tekrar Trabzon’a bağlanmıştır. Çepni Kazası olarak da adlandırılan Giresun’un merkezi “nefs-i kala-i Giresun” olarak adlandırılan Giresun kalesi ve çevresiydi.  

Oku
Karadeniz Tarihi

Giresun Antik Çağ ve Roma Tarihi

Makale: Özhan Öztürk Giresun ve civarında neredeyse hiç arkeolojik araştırma yapılmadığından yazılı tarih öncesine dair pek bir şey bilinmemekteyse de Ordu ve Trabzon civarındaki bulgulardan bölgenin geri kalanıyla uyumlu olduğu sanılmaktadır. Öyleyse kabaca Giresun civarında insan yerleşiminin Alt Paleolitik Dönem’e dek gittiğini, Erken ve Orta Kalkolitik dönem boyunca devam edip günümüze kadar kesintisiz geldiğini söyleyebiliriz. Hitit kaynaklarına göre Azzi ülkesi içerisinde olduğu anlaşılan bölgenin Kaşkalarla ilişkisi ve Frig istilasının Giresun’a dek ulaştığına dair bir bilgi olmamakla birlikte kanımca her ikisi de muhtemeldir. Ege kıyılarında hızla kolonileşen Miletliler, Kimmer istilasının sona…

Oku
Karadeniz Tarihi

Giresun Tarihi: Kerasus, Pharnakia, Kerasunta, Giresun Adlarının Anlamı

Makale: Özhan Öztürk Kerasus veya Kerasuntios[1], Karadeniz sahilinde, aynı isimli derenin ağzında kurulu, etrafı Kolh köyleriyle çevrili bir Yunan kolonisinin Antik Çağ’daki adı olup, Anabasis’te Onbinler’in Yunanistan’a geri dönerken Trabzon’dan ayrıldıktan sonra üçüncü gün Kerasus’a vardıkları bildirilmektedir[2].

Oku
Karadeniz Tarihi

Giresun Adası: Arethias, Puga, Ayfuga veya Areos Nesos

Makale: Özhan Öztürk Giresun Adası, Arethias[1] , Puga, Ayfuga veya Areos Nesos Giresun’un yaklaşık 2 km açığında, kent merkezinden kuzey-kuzeydoğu 4.2 km uzaklıkta, en yüksek noktası denize seviyesinden 30 m yukarıda, 0,0468 km² yüzölçümüne sahip bir adadır. 6. yüzyıla ait Bizans portolanlarında adanın demirleme yeri olarak güney-güneydoğudaki küçük koy gösterilmiştir[2]. Yaşlı Pliny, adanın Borysthenes’ten 140, Yras’tan (Dniester) 120, Peuke adasından 50 mil uzaklıkta olduğunu bildirmiştir[3]. 

Oku
Karadeniz Tarihi

Topal Osman Olayı ve Ali Şükrü Bey’in katli

Makale: Özhan Öztürk “Şan verdi memlekete, unutulmasın adı Topal Osman dediğin Giresun’un evladı” [1] 1. Dünya Savaşı sonrasında Karadeniz Bölgesi’nde yaşayan Rumların bağımsız bir devlet kurma arzusunda olduğu dahası Wilson ilkelerine dayanarak uluslararası girişimlerde bulunulduğu anlaşılınca İslam toplumu da politik olarak hareketlenmiştir. Çok sayıda Giresunlu eşraf ve aydın 12 Şubat 1919’da Trabzon’da kurulan Muhafaza-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti‘ne katılarak derneğin Giresun şubesini oluştururken düşüncelerini Işık ve Karadeniz adlı iki gazetede dile getirmiştir. Giresun merkez nüfusunun aşağı yukarı yarısını oluşturan iyi eğitim görmüş Rumların idari açıdan önemli görevler üstlenmiş etkili kişiler olması,…

Oku
error: Telif sorunu yaşamamanız için makalemi beğendiyseniz içeriğini değil sadece linkini paylaşabilirsiniz !!