Karadeniz Kültürü

Marsivan, Merzifon

Makale: Özhan Öztürk Merzifon adının anlamı Merzifon ve çevresinde yapılan arkeolojik araştırmalar yörede ilk yerleşimin İlk Tunç Çağı’na kadar uzandığını[1] ve Hitit, Frig, Kimmer, Lidya, Pers, Pontus, Roma dönemlerinde süreklilik arz ettiğini göstermektedir. Merzifon kentinin hangi dönemde ve kim tarafından kurulduğuna dair kesin bir delil olmamakla birlikte orijinal yerleşimin etimolojisi için akla Marsipoli veya Marsipont ihtimalleri[2] gelmekteyse de kanımca “sınır kenti” anlamına gelen Marsivan olmalıdır. Ali Cevat’ın 1897’de Merzifon’un aslını Marsıvan olarak anmasının[3] ve Abdizade’nin[4] halk ağzında “Barsıvan/Marsivan” olarak anıldığı bildirmesinin yanı sıra Türkçe içerisinde bu coğrafi bölgeyle ilişkilendirilebilecek “marsıvan…

Oku
Karadeniz Kültürü

Karadeniz Bölgesinde Oynanılan Çocuk Oyunları Sözlüğü

Karadeniz Bölgesinde Oynanılan Çocuk Oyunları Sözlüğü adlı küçük sözlük çalışmamda Doğu Karadeniz Bölgesi kent ve köylerinde geçmişte ya da bugün çocuklarca oynanılan oyunlar hakkında özet bilgi sunmaya çalıştım.

Oku
Halkbilim Karadeniz Kültürü

Yağmur kültü: Yağmur duası, Yağmur dansı, Yağmur gelini

YAĞMUR Pek çok kültürde Yağmur, Gök Tanrı ile yeryüzü tanrıçasının birleşmesi, bir çeşit kutsal düğünün işareti olarak algılanmaktadır. Bu inanışa göre göğün toprağı yağmur yoluyla döllemesi bitkilerin doğup büyümesini yani bereketi sağlıyordu. Pek çok Afrika kabilesinde yağmur genellikle gökyüzü tanrılarının tanrıların ağlaması veya lütfu olarak görülmekteyse de Dinka halkının en önemli tanrısı Deng’in adının bizzat ‘yağmur’ anlamına gelmesi toprağa ve insana verilen yaşam gücünün özdeşleştirildiğini göstermektedir.

Oku
Karadeniz Kültürü

Çapula ve Çarık (Geleneksel Karadeniz Ayakkabıları)

Çapula, Osmanlı döneminde giyilen, hasıllı deriden yapılan, burnu sivri ve kalkık erkek ayakkabısına verilen isim olup Trabzon ve Rize’de çapula, Ordu ve Giresun’da çapıla, çabıla, çabla ve ya çapula, Erzurum’da çapola, Lazca çabla ve çapula olarak bilinirdi. Osmanlı döneminde Karadeniz köylerinde ayakkabı olarak çapula ve çarık giyilmekteydi. Çarık ‘ayakkabı’ anlamıyla 13. yüzyıl öncesi Türkçe kayıtlarda mevcuttur: Türmence çarık, Harzemşahca çaruk, Hakani ceçaruk, Çağatayca çaruk, Kıpçakça çaruk, Macarca saru.

Oku
Karadeniz Kültürü

Serander, Mazı, Paska, Nayla, Bagen (Tahıl ambarları)

Makale: Özhan Öztürk Serander, mazı, paska, nayla ve bagen, geleneksel Karadeniz köy evlerinin yanında bağımsız olarak kestane (nadiren ceviz, kiraz) ağacından dört (nadiren 6, 8 hatta 12) ahşap direk üzerine inşa edilen zahire ambarı olup, döşeme ve duvarlarındaki ızgaralardan havalandırma sağlanmaktaydı.

Oku
Karadeniz Kültürü

Karadeniz mutfağı, Geleneksel Karadeniz Yemekleri

Abur Karalahana, mısır unu ve içyağıyla yapılan lapa kıvamında bir yemek çeşidi (Rize, Hopa, Hemşin). Rize’de abur yemeğine, fasulye tanesi de katılmaktadır. Hopa (Doğu) Hemşinlileri ve Lazlar, karalahana ezmesi yemeğine, Rize ve Trabzon’dan farklı olarak fasulye tanesi katmamaktadır. Ermenice abur “kıvamlı çorba” veya apur “çorba” kelimesinden ödünçlenmiştir.

Oku
error: Telif sorunu yaşamamanız için makalemi beğendiyseniz içeriğini değil sadece linkini paylaşabilirsiniz !!