İstanbul'un Semtleri Karadeniz Tarihi

İstanbul Boğazı’nın Çarpışan Kayaları: Symplegades, Fanari veya  Cyaneae Insulae 

Makale: Özhan Öztürk İstanbul Boğazı’nın Çarpışan Kayaları  Pontus Euxenios’da Avrupa sahilinden 1,5 mil boğazın ağzından 14 mil uzaklıkta[1] Symplegades[2] ya da Fanari adı verilen, çarpıştıklarına inanılsa da bugün var olmayan iki adanın varlığı antik yazarlarca bildirilmiştir.

Oku
İstanbul'un Semtleri

Simas, Sarıyer

Makale: Özhan Öztürk Simas[1], yerleşimin bilinen en eski adı olup, Bizanslı Dionysios’un Boğaz Yolculuğu adlı eserinde Simas burnunda düşük ahlaklı Aphrodite’in bir heykelini barındırdığı bildirildikten sonra çok güzel, zeki ve becerikli bir Simas’ın burada oturmuş olduğunun söylendiği aktarılmıştır[2]. Simas, Türkleşme döneminde Mezarburnu, Altınyar ve Sarıyar adlarıyla da anılmıştır. Türk söylencelerinde adını “Sarı Baba” adlı biri kişiden aldığı söylenen yerleşim yerinin Osmanlı kaynaklarında “Sarıyar” olarak geçmesi bölgede bulunan ve bugün kullanılmayan bir bakır madenine atfen verildiği sanılmaktadır.

Oku
İstanbul'un Semtleri

Kilyos (Tyre) Tarihi

Makale: Özhan Öztürk Kilyos (Kumköy), Karaburun’dan 18 km mesafede eski bir balıkçı köyü ve tarihi bir kaledir. Polybius’un Brennus liderliğinde yurtlarını terk eden Kelt kabilelerinin Asya’ya geçmeyen bir kolunun Bizantium kenti civarında yerleştiği, buradaki Traklar’ı egemenlikleri altına alarak Tyle[1] adlı bir kent kurarak, Bizans’ı tehdit ettiklerini bildirmiştir.

Oku
İstanbul'un Semtleri Karadeniz Tarihi

Çatalca (Ergiske, Metrai, Hanice) Tarihi

Makale: Özhan Öztürk Çatalca’da yer alan Antik yerleşim Ergiske[1], Trak halkının topraklarında Doriskus yakınlarında bir Yunan kolonisinin adı olup, antik site İnceğiz Köyü yakınlarında bulunmakta, Erken Bizans Döneminde mezhep kavgalarından kaçanların İnceğiz köyündeki mağaralarında saklandıkları sanılmaktadır. 10. Yüzyılda hazırlanan Bizans sözlüğü Suda’da yerleşimin adının Poseidon’un su perisi Aba’dan oğlunun adına atfen Ergiskus olarak değiştirildiği bildirilmiştir.

Oku
İstanbul'un Semtleri

Üsküdar Tarihi

Yazı:  Özhan Öztürk Üsküdar‘ın bilinen en eski adı Khyrsopolis[1], Yunanca “altın şehir” anlamına gelmekte olup, Bizanslı Dionysios “Boğaz Yolculuğu” adlı eserinde kimilerinin Perslilerin Anadolu kentlerinden topladıkları vergiyi Khyrsopolis topladıkları için bu adı aldığını kaydetmiştir[2].

Oku
İstanbul'un Semtleri

Khalkedon: Kadıköy’ün Antik Çağ ve Ortaçağ tarihi

Khalkedon (Yunanca Χαλκηδών, Χαλκηδόνιος, Χαλκιδεύς), Byzantium’un karşısında yer alan Megaralılar tarafından kurulmuş antik bir kent olup, adı Yunanca “bakır” anlamına gelen Halkis (Χαλκίς) kelimesiyle ilişkilidir. Euboea’da bakır madenlerine yakın konumlanmış olan Halkis, Aetolia’da Halkia (Χάλκεια), Epirus’da Haliki gibi benzer isimli kentler bulunmaktadır. 1952-1954 yılları arasında Fikirtepe’de yapılan kazılarda Kalkolitik döneme (MÖ 5500-3500) tarihlenen bir yerleşimin varlığı saptanmıştır.

Oku
İstanbul'un Semtleri

Eğrikapı (Fatih)

Eğrikapı, İstanbul’un kara surlarında Blaherna (Tekfur) sarayı yanındaki kapılardan biri ve etrafındaki semte verilen isim olup, tarihi Ayvansaray mahallesinin sınırları içinde Fatih ve Eyüp ilçeleri arasında kalmaktadır.

Oku
İstanbul'un Semtleri

Hasköy (Beyoğlu)

Hasköy, Beyoğlu ilçesine bağlı, Haliç kıyısında Fener ile Balat arasında yer alan bir semtin adıdır. Hasköy’ün bulunduğu bölgeden en azından MS 6. Yüzyıldan beri yerleşim olduğ bilinmekte olup bu dönemde yazlık evini buraya inşa eden Areovindou veya Aravindou (Αρεοβίνδου, Αραβίνδου) adlı bir soylunun adıyla anılmaktaydı.

Oku
İstanbul'un Semtleri

Ortaköy

Makale: Özhan Öztürk Ortaköy, Boğaziçi’nin Rumeli yakasında kendi adını taşıyan bir dere boyunca kurulmuş bir semt olup, bağlı olduğu Beşiktaş ilçesine Çırağan, Kuruçeşme’ye ise Muallim naci caddesiyle bağlanmaktadır.

Oku
İstanbul'un Semtleri

Notitia Urbis Constantinopolitanae (Konstantinopolis’in bölgeleri)

II. Theodosius döneminde (425-440) hazırlanan bir liste olup, Konstantinople kentindeki kamu binaları, anıtlar ve görevli memurlar hakkında bilgi vermektedir. Listeye göre kent 12’si sur içinde 2’si dışında 14 bölgeye ayrılmış olup, her birindeki forum, tiyatro, kilise, saray, hamam, havuz hatta evler kaydedilmiştir. Listenin sonunda her bölgede görevli memurlar yer almıştır. Notitia Urbis Constantinopolitanae, Latince olarak Otto Seeck tarafından Notitia Dignitatum’a ek olarak 1876’da basılmıştır

Oku
Samatya, Ψαμάθεια,
İstanbul'un Semtleri

Samatya (Fatih)

Samatya, Bizans döneminde Marmara Denizi kıyısındaki deniz surları üzerindeki Psamathia (Ψαμαθιά) kapısının adı zamanla çevresindeki semte de verilmiş olup, günümüzde Fatih ilçesine bağlı Samatya semti Kocamustafapaşa mahallesinin bir bölümünü de kapsamaktadır. Skarlatos Byzantius Psamathos veya Psamatheos kapısının Saray ile Heptapyrgion (Yedi Kule) arasındaki altıncı kapı olduğunu kaydetmiştir.

Oku
İstanbul'un Semtleri

Kuruçeşme (Beşiktaş)

Kuruçeşme, güneyde Ortaköy Defterdarburnu (Kleidion) ile kuzeyde Arnavutköy sahilinde Sarrafburnu arasında yer alan tarihi semtin adı olup, Antik Çağ’da sularının derinliği yüzünden “Bythias” (Βυθίας), sazlık sahili yüzünden “Kalamos” (Κάλαμος) olarak da isimlendirilmiştir.

Oku
error: Telif sorunu yaşamamanız için makalemi beğendiyseniz içeriğini değil sadece linkini paylaşabilirsiniz !!