Karadeniz Tarihi

Bolaman (Side, Polemonium) Tarihi, Ordu

Makale: Özhan Öztürk Polemonium[1], Sidenus nehri ağzında kurulu antik bir kentin adın olup, Phadisane’den 10, Yasun Burnu’ndan 130 stadia uzaklıktadır[2]. Hieroklus[3], kentin adını yanlışlıkla Telomonion[4] olarak anmış, Yaşlı Pliny, Amisus’tan 120 Roma mili[5] uzaklıkta olduğunu bildirmiştir[6]. Takip, tavsiye ya da beğeni için

Oku
Karadeniz Tarihi

Ünye Tarihi, Ordu

Makale: Özhan Öztürk Oenoe[1],  Arrian ve Anonim Periples’e göre[2] Genius nehri ağzında kurulmuş antik bir yerleşimin adı olup, Yunan mitolojisindeki pek çok kişi[3] ve yerleşim[4] de aynı adı taşımaktadır. Oenoe, Yunanca şarap[5], fermente edilmiş meyve veya tahıl suyu[6] ve şarap pazarı[7] anlamına gelen Oinos[8] kelimesinden kök alıp, “şarap yöresi” anlamına gelmektedir. Ünye kenti Aya Nikola[9] ile Metropol[10] burunları arasında yer alan hilal formundaki bir koyun kenarında, kısmen yerli kaya üzerinde kurulmuş olup, doğudan batıya doğru gelişim göstermiştir[11]. Ünye limanı batı ve karayele karşı korunaklı olmasına karşın şimal ve doğu rüzgârlarına tamamen…

Oku
Makaleler

Akkuş, Aybastı ve Çamaş ilçeleri tarihi (Ordu)

Makale: Özhan Öztürk Karakuş, Akkuş Osmanlı döneminde Karakuş adıyla anılan 1892-1920 yılları arasında Samsun ilinin Ünye ilçesine bağlı kalmıştır Ünye’ye bağlı bir bucak olup, 1920 yılında Ordu il olunca Ünye ile birlikte Ordu’ya bağlanmış, 1 Mayıs 1954 yılında Akkuş adı verilerek Ordu iline bağlı bir ilçe haline getirilmiştir. Akkuş kentinin Türk yerleşiminden önce kurulmuş olması muhtemelse de orijinal adı bilinmemektedir. Günümüzde 6 belediye (Akkuş, Akpınar, Çayıralan, Kızılelma, Salman, Seferli), 22 mahalle ve 35 köyün bağlı olduğu Akkuş ilçesinin nüfusu 1960’da 34.173 iken 1970’de 43.686’ya, 1980’de 49.157’ye, 1990’da 48.889’a, 2000’de 49.799’a, 2009’da…

Oku
Karadeniz Tarihi

Fatsa Tarihi (Phadisana, Phadisanen, Vatiza, Satılmış), Ordu

Makale: Özhan Öztürk Arrian’ın Periplus’unda Polemonium’dan 10, Oenoe’den 190 stadia uzaklıkta bulunduğu belirtilen Phadisana kenti adını Pontus kralı II. Pharnakes’in kızı Phadisanen’den alıyor olmalıdır[1]. Kralın çevresindeki arazi ile birlikte kızına çeyiz olarak hediye ettiği kale etrafında gelişen kent, Roma, Trabzon İmparatorluğu, 1380’lerde Hacı Emiroğlu ve 1427’de başlayan Osmanlı döneminde de aynı isimle anılmış olmalıdır ki Charles Texier seyahatnamesinde Fatsa Kalesi’ni “Phadisane Şatosu” olarak anmıştır. 13. yüzyılın ilk yarısında bir Ceneviz kolonisini ağırladığı dönemde Vatiza[2], Katip Çelebi’nin Cihannuması’nda “Satılmış”, Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde ise “Faça” adlarıyla bahsi geçen yerleşim, 15. yüzyıl Osmanlı kayıtlarında…

Oku
Karadeniz Tarihi

Mesudiye, Gölköy ve Korgan İlçeleri Tarihi (Ordu)

Makale: Özhan Öztürk Melet, Milas, Hamidiye, Mesudiye Bölgede yerleşimin Hitit dönemi hatta Demir Çağı’na dek indiği sanılmaktaysa da kentin bilinen en eski adı Milas’tır. Osmanlı döneminde bir dönem “Melet” olarak bilinmesinin nedeni Mesudiye’nin en büyük köylerinden Musalı’nın batısında yer alan Meletios adlı eski bir yerleşim olmalıdır. Meletios aynı zamanda Malatya’nın da Roma dönemindeki adı olup, Malatya[1] yakınlarında bulunan modern Arslantepe’nin Hitit çağındaki adı Melid’ten kök almaktadır. Tabii ki Musalı civarındaki Meletios yerleşimi adını Hitit köklerinden değil de Malatyalı bir aziz olan St. Meletios’a adanmış bir kiliseden de almış olabilir[2]. Takip, tavsiye ya…

Oku
Karadeniz Tarihi

Perşembe ve Ulubey İlçeleri Tarihi (Ordu)

Makale: Özhan Öztürk Genetes, Vona, Lena, Koz Ağzı,  İstefani, Satılmış, Perşembe Vona[1], Yasun Burnu’nun[2] 90 stadia doğusunda bir burun ve limanın adı olup[3], 1945 yılında ilçe olunca Perşembe adını almıştır. 19. yüzyılda Hamilton, İstanbul’un doğusunda yeterli su derinliğiyle Sinop’a bile tercih edilen en iyi kış limanının Vona olduğunu bildirmiştir[4]. Vona limanı karayele korunaklı olmasına karşın gündoğuşu ve poyraza açıktır.[5] Yasun Burnu ile Vona burnu arasındaki 1 mil uzunluğundaki sahil ise batı rüzgarlarına karşı korunaklı olmakla birlikte gemilerin karaya oturabileceği “Harman kaya” adlı bir topuğu barındırmaktadır[6]. Takip, tavsiye ya da beğeni için

Oku
Karadeniz Tarihi

Ordu Tarihi (Kotyora, Bayramlı)

Makale: Özhan Öztürk Kotyora[1], Anabasis’te[2] Tibaren halkının topraklarında, Doğu Karadeniz sahilinde kurulmuş, Sinop kolonisi bir Yunan kenti olarak geçmektedir[3]. Arrian[4] ve Diodorus kenti Kotyora formunda anarken, Ptolemy[5] “Kotyoron”, Anonim Periplus’ta “Kotyoros” daha geç dönemde ise Suda “Kytora” terimlerini kullanmıştır[6]. Takip, tavsiye ya da beğeni için

Oku
Τάγμα των Βαράγγων, Варяжская стража, Varangian Guard,
Olaylar

Vareg Muhafızları, Varanglar, Varegler

Vareg Muhafızları, Varegler veya Varang Korumaları (Τάγμα των Βαράγγων) 10-14. Yüzyıllar arasında Bizans imparatorlarının kişisel korumalığını da yapan Germen (özellikle İskandinav) Anglo-Sakson ve Slav kökenli seçkin birliğin adıdır. 986’da Bulgar lideri Samuel’in Trajan Kapısı’nda ağır bir yenilgiye uğrattığı II. Basil, askeri hezimetin hemen ardından Anadolu’da pek çok askerce desteklenen Bardas Phokas isyanıyla başetmekte zorlanınca Kiev prensi Vladimir’den yardım istemiştir. Vladimir, Basil’in isyanı bastırmasına yardım için 6 bin Rus askerini Konstantinople’a göndermiş, onlarda 989’da imparatorun Khrysopolis ve Abydos zaferlerini kazanmasına yardım etmiştir. Takip, tavsiye ya da beğeni için

Oku
Karadeniz Tarihi Roma Mitolojisi Veneto

Orta Karadeniz’in yerli halkı Enetler, Venedik’in kurucusu olabilir mi?

Genetler, Enetler ve Henetiler, Antik Kotyora (Ordu) kenti civarında yaşayan Khaliblerin yurdundan daha batıda yer alan küçük bir nehir olan Genitis (Γενήτης) veya Genesitis (Γενέσιντις) ile aynı adı taşıyan halkın adı olup, Antik Çağ’da Karadeniz kıyısında yaşamışlardır (Plinius, Naturalis Historiae VI.4). Rodoslu Apollonius (II.378) ve Bizanslı Stephanus, Genet ülkesinin dağlık bir burun ve liman olduğunu belirtmişlerdir. Takip, tavsiye ya da beğeni için

Oku
Karadeniz Türkçesi

Doğu Karadeniz Bölgesinden ilginç lakaplar

Geçmişte köy içinde kullanılan isim sayısı sınırlı olduğundan, aynı adı taşıyan bir kaç kişi ayırıcı özelliklerine göre lakap takılarak adlandırılırdı. Kadınlar, ‘Esmer’un Fatma’ veya ‘Topal’ın Mehveş’ gibi genellikle eşlerinin, çocuklar ise ‘Bedavra’nın Osman’ gibi ebeveynlerinin isimleriyle ilişkilendirilirlerdi. Bunun yanı sıra kişilerin meslekleri, tutum ve davranışları, fiziksel kusurları, karakter özellikleri, alışkanlıkları, yaşama biçimi, özel zevkleri ve yetenekleri de takma isimlerine yansımaktaydı. Lakaplar, kişiyi adı dışında tanıtan ve onun bir özelliğini gösteren adlar olup, kişiyi ‘övme’, ‘tanıtma’, ‘kötüleme’ veya ‘alaya alma’ amacıyla konulmuş olabilir. Karadeniz’de lakap takılırken çoğu zaman mizah için kişinin…

Oku
Karadeniz ekoloji

Armut Çeşitleri (Karadeniz Bölgesinde Yetiştirilen)

Armut Roseaceae ailesinin Pomoideae alt grubuna dâhil yumuşak çekirdekli bir meyve çeşidi olup, Latince adı Pyrus’tur. Armutlar, Doğu ve Batı armutları olarak ikiye ayrılmakta, Batı armutları Avrupa, Kuzey Afrika, Yakın Doğu, İran ve Orta Asya bölgelerini kapsamaktadır. Dünyada ekonomik açıdan en önemli armut çeşidi anavatanı Anadolu, Kafkasya ve Orta Asya olduğu Pyrus communis L. olup, bulunduğu bölgenin iklimine ve toprak yapısına adaptasyonu çok fazla olan bu türün 600’ ü aşkın çeşidi bulunmaktadır. Anadolu ayrıca kendiliğinden veya aşılanarak yetiştirilmiş armut türlerinden P. elaeagrifolia (ahlat), P. salicifolia, P. amygdaliformis, P. elagrifolia, P.…

Oku

Tavsiye veya takip etmek isterseniz?

error: Telif sorunu yaşamamanız için makalemi beğendiyseniz içeriğini değil sadece linkini paylaşabilirsiniz !!