Karadeniz

Karadeniz Ansiklopedik Sözlük Kaynakçası

Aşağıdaki kaynakça Özhan Öztürk tarafından yazılan Karadeniz: Ansiklopedik Sözlük (İstanbul, Heyamola Yayınları, 2005) adlı  ansiklopedik sözlük için kullanılmıştır.

Oku
Karadeniz Tarihi

Artvin (Livane, Artavani) Tarihi

Makale: Özhan Öztürk Osmanlı döneminde Livane[1] olarak geçen Artvin kent merkezinin adı Gürcüce/Ermenice “tarla (veya verimli toprak, bağlık) kent” anlamına gelen Artavani[2] kelimesi ile ilişkili olup, Gürcüce Artvani ve Ermenice Artvini formları[3] kaydedilmiştir. Tarihi Batum-Kars yolu üzerinde yer alan Livane kenti, Çoruh nehri vadisinde ve Kuvadit dağı eteklerinde deniz seviyesinden 640 m yukarıda kurulmuş bir yerleşimdir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Hemşin ve Çamlıhemşin: Tarih ve Köy isimleri, Rize

Makale: Özhan Öztürk Tarihi kayıtlardan Hemşin’in 1486 yılı yada bir kaç yıl öncesine dek dek sırasıyla Bizans ve Trabzon İmparatorluğu hakimiyetlerinde[1] olduğu anlaşılmaktadır ki Bryer ve Winfield’e göre bölge yarı bağımsız bir derebeylik olarak varlığını sürdürdürmekteydi [2].1486 yılına ait bir kayıda göre Nişli Karaca Hemşin’in zaimi ve İsmail Bosna ise seraskeri olup, 1515 tarihli bir başkasında Hemşin-i Bala adlı Yukarı Kale’nin bahsi geçmektedir[3].

Oku
Karadeniz Tarihi

Kafkasya’da Arap Hâkimiyeti

Makale: Özhan Öztürk Hazarlar ile müttefik olan Bizans imparatoru Herakleios 628’de Sasanileri yenerek Tiflis’i ele geçirmiş ve tüm Gürcistan’a hakim olmuştur.[1] Gürcü kronikleri ve Arap tarihçilere[2] göre Halife Osman döneminde MS 643 yılında[3] Arap komutan Surâka bin Âmr Habîb bin Mesleme[4] komutasındaki Arap orduları[5] Kafkasya’ya girmiş bugünkü Gürcistan ve Artvin’in iç kesimlerine denk gelen bir coğrafyaya hâkim olarak Cevarih,[6]  Kesferbis, Kisal, Hunan, Samsahi, Cerdeman, Küstesci, Şavşat ve Bazalet ve Tiflis’i ele geçirmiş,[7] Klarcet, Tiryalet, Kahit, Kuhit, Ardahal, Bâb-ı Lân, Sanariye ve Dudaniye bölgelerini de haraca bağlamıştır.[8] Tiflis’te bir birlik bırakan…

Oku
Karadeniz Tarihi

Ardeşen, Rize

Makale: Özhan Öztürk Kimler tarafından hangi dönemde kurulduğu bilinmeyen Ardeşen (Artaşeni, Artaşen) kentinde günümüzde Laz ve Hemşinli halkları birlikte yaşamaktadır. Kentin orijinal adı Artaşen[1] olup, Ermenice “verimli topraklara sahip köy[2]” anlamına gelmekteyse de aynı zamanda 19. yüzyılda kaydedilmiş bir söylencede Hemşin nehri yatağı yukarı havzası civarında bir kale inşa edip, kendi adını vermiş Hemşinli bir derebeyin adı olması yerleşimin adını bu kişiden de alma ihtimalini öne çıkarmaktadır[3].

Oku
Karadeniz Tarihi

Hopa, Artvin

Makale: Özhan Öztürk Hopa kenti, Hopa deresinin kuzeyinde kalan 10-15 m yüksekliğindeki yamaçlarda kurulmuş, sonraları kıyıda alüvyonların oluşturduğu dar düzlük üzerinde sahil karayolu boyunca gelişmiştir.[1]

Oku
Karadeniz Tarihi

Osmanlı döneminde Lazlar ve Lazistan sancağı

Makale: Özhan Öztürk Trabzon İmparatorluğu “Büyük Lazia” adıyla thema yapılan Laz topraklarının tamamında egemen olmuş hatta Pachymeres[1] gibi Bizanslı tarihçiler tarafından bir Laz sınır devleti olarak görülmüş, imparatoriçe Anna Anakhoutlou’nun tahta çıkmasına yardım eden Lazlar devletin askeri ve siyasi yaşamında aktif rol oynamışlardır.

Oku
Karadeniz Tarihi

Tuzcuoğlu İsyanları

Osmanlı İmparatorluğu 17. yüzyıl boyunca merkeziyetçi karakterini yavaş yavaş kaybetmiş, 1702’de devlet mukataalarının mültezimlere geçmişteki tımar malikâneleri gibi babadan oğula geçecek şekilde devredilmesi dahası 1726’da çıkarılan bir fermanla enderunlu vali tayini sisteminin terk edilerek sancak veya vilâyetlerin en kudretli ağalarının vali atanması, Osmanlı toprak düzenini işlemez duruma getirmiş, bu suretle ortaya çıkan sosyal ve iktisadi boşluk âyan adı verilen derebeyleri tarafından doldurmaya başlamıştır.[1]

Oku
Mingrelians
Karadeniz Tarihi

Lazika Krallığı (Egrisi)

Makale: Özhan Öztürk Özet: Aşağıdaki makale bugünkü Gürcistan’ın sahil kesimi ve hinterlandı ile Osmanlı Lazistanının dahil olduğu sınırlarda Antik Çağ’da varlığını sürdürmüş ve adını Laz halkından almış olan Lazika Krallığı (Egrisi) hakkında ansiklopedik bilgi verilmektedir.

Oku
error: Telif sorunu yaşamamanız için makalemi beğendiyseniz içeriğini değil sadece linkini paylaşabilirsiniz !!