Karadeniz Tarihi

Sinop Tarihi: Bizans dönemi

Makale: Özhan Öztürk İmparator I. Theodosius[1] döneminde Roma İmparatorluğu, doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrılmış, Doğu Roma İmparatorluğu’nun (Bizans) bir parçası olan Sinop, Armeniakon ve Pontus themalarında dinsel olarak da Hellespontos Metropolitliği’ne bağlı bir liman kenti olarak önemini korumuştur. Takip, tavsiye ya da beğeni için

Oku
Karadeniz ekoloji

Karadeniz’de Yaşayan Balık Türleri

Türkiye, Bulgaristan, Romanya, Ukrayna, Gürcistan ve Rusya´nın çevrelediği 8.350 km kıyı uzunluğu ve 461.000 km2 alan kaplayan en derin noktası 2.210 m olan Karadeniz, açık bir deniz olmaması, özellikle Tuna nehri kaynaklı endüstriyel kirlenme ve 200 metrenin altında Hidrojen Sülfür varlığı nedeniyle biyolojik olarak çeşitliliğinde azalma söz konusudur. Bununla birlikte Türkiye’nin balıkçılık açısından en önemli kaynağı olup, Akdeniz, Ege ve Marmara dahil ülkenin tüm balık üretiminin %70 kadarı Karadeniz’dedir. Hamsi, palamut, lüfer, çinekop, tekir, kolyoz, kalkan, pisi, çaça, yunus, kayabalığı, vatos ve mezgit gibi balıklar halen görülebilir durumdayken uskumru, torik,…

Oku
Karadeniz Türkçesi

Denizcilik Terimleri Sözlüğü K – M

Kaçırık, birdenbire esmeye başlıyan şiddetli rüzgârın adıdır (Rize) Kaçsiye kürek anlamında kullanılmaktadır (Trabzon, Rize) Kadobel, ahşap tekne yapımında omurganın hemen başlangıcına konulan tahtanın adı olup,  Yunanca “aşağı” anlamındaki kato ve Türkçe bel kelimelerinden oluşmaktadır. Bu tahta monte edilmeden önce, sonradan esnememesi için ateşle ısıtılarak eğilmektedir (Trabzon) Takip, tavsiye ya da beğeni için

Oku
Karadeniz Türkçesi

Denizcilik Terimleri Sözlüğü G – İ

Gangam, midye ve istiridye yakalamak için kullanılan bir ağ türü (Trabzon, Sinop). Anadolu’da gangala (Bodrum), galkava ve kangava adlarıyla da anılmaktadır. Akdeniz denizcilik dünyasında: İtalyanca gangama, gángamo, ángamo, (Ceneviz) gángano, Fransızca gangui; Katalanca gánguil; İspanyolca gán-guil adlarıyla bilinmektedir. Yunanca gangami (γαγγάμη [MÖ 1 -MS 2. yüzyıl]), gangamon (γαγγάμon [MS 2-3 yüzyıl]) kökenli kelime Karadeniz Rumcasında gangamiν (γαγγάμιν [Gi-resun, Ünye]), (γαγγάμι [Sinop]), gangam (γαγγάμ [Ordu, Trabzon]) formlarında tespit edilmiştir. Takip, tavsiye ya da beğeni için

Oku
Karadeniz Türkçesi

Denizcilik Terimleri Sözlüğü D – F

Dalyan, deniz kıyısında ağ ve kazıklarla oluşturulan balık avlanma yeri anlamında kullanılan kelime bu tanımına ek olarak Trabzon’da ‘sığlık’, Rize’de ise ‘balıkları elle yakalamak için suya yapılan taş duvar’ anlamlarıyla da kaydedilmiştir. Yunanca ‘balık yakalanacak yer’ anlamına gelen alyenon (άλιάνειον) kelime balık yakalamak anlamındaki ‘άλιεύω τά ψάρια” kelimesinin form değiştirmesiyle oluşmuştur. Yunanca’dan Türkçe’ye giren ve Türkçe üzerinden yayılan (Yunanca (νταλιάνι), Arnavutça dajlan, Sırp-Hırvatça dάḷαn) kelimeye dair ilk Türkçe kayıt 1456’da Şarköy civarındaki bir ḍalyan için ve 1479-1480’da “ḍalyanhā-yı göl-i Siroz” için tutulmuştur. Dalyan aynı zamanda Evliya Çelebi Seyahatnamesinde (17. yüzyıl)…

Oku
Karadeniz Türkçesi

Denizcilik Terimleri Sözlüğü – B -Ç

Balağan, Yunus avcılığı döneminde, avlanan yunus balıklarının, toplandığı ve yağlarının çıkarıldığı, deniz kenarına inşa edilmiş derme çatma baraka adı. Balağanların içerisinde bulunan ve altında odun ateşi yakılan büyük kazanlarda yunus balığı eti kaynatılarak yağı çıkartılırdı. Takip, tavsiye ya da beğeni için

Oku
Karadeniz Türkçesi

Denizcilik Terimleri Sözlüğü – A

Abladya, uzunluğu 150, genişliği 4-10 kulaç olan bir balık ağının adıdır. Yunanca apladi “bir tür ağ” anlamına gelmekte olup, Türkçeye çoğul formu apladya (απλαδια) geçmiştir. Takip, tavsiye ya da beğeni için

Oku

Tavsiye veya takip etmek isterseniz?

error: Telif sorunu yaşamamanız için makalemi beğendiyseniz içeriğini değil sadece linkini paylaşabilirsiniz !!