Karadeniz Tarihi

Şavşat (Şavşeti) Tarihi, Artvin

 Makale: Özhan Öztürk Eski Yunan ve Bizans kaynaklarında bahsi geçmemesine karşın Gürcü kroniklerinde Şavşeti[1] adıyla anılan yerleşim Bagrat hanedanı döneminde önem kazanmıştır. 1549’da Vezir Ahmet Paşa tarafından ele geçirilen Şavşat yerli Müslüman atabeklerden Lağveş Ahmet Bey’e ocaklık olarak bırakılmıştır.

Oku
Karadeniz Tarihi

Murgul Tarihi, Artvin

 Makale: Özhan Öztürk Murgul madencilik açısından bölgenin en önemli yerleşimlerinden birisi olup, maden günümüzde Damarköy’de Anayatak, Çakmakkaya, Çarkbaşı ve Kızılkaya olarak adlandırılan maden sahalarını kapsamaktadır.

Oku
Karadeniz Tarihi

Borçka (Borçiskevi) Tarihi, Artvin

Makale: Özhan Öztürk Borçka, Çoruh nehri kıyısında Mogadon, Kalkankaya, Gedi, İshalbert dağları eteğinde kurulmuş tarihi bir yerleşim olup, 1551’de Osmanlılarca fethedilmiş, 1578’de Trabzon eyaletine, bağlanmıştır. Bu dönemde Karacaoğlu İskender tarafından yönetilen İskele zeametine bağlı bir köy olarak görülen Borçka’ya ayrıca 70 hanelik Sendire ve 69 hanelik Kise köyleri de bağlıydı. Borçka’nın doğal iskelesi olan Batum’un 1878’de Ruslara terkedilmesi ise kentin gelişimi olumsuz yönde etkilenmiştir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Ardanuç (Artanuci) Tarihi, Artvin

Makale: Özhan Öztürk Ardanuç, Kürdevan, Kurusan ve Yalnızçam dağlarının eteklerinde Bulanik, Horhot ve Eksinar derelerinin birleştiği alanda kurulmuştur. Ortaçağ’da Bagratunilerin hüküm sürdüğü Tao-Klarjeti prensliğinin başkenti olan yerleşimde yer alan Gevhernik kalesi 744’de Emeviler tarafından kuşatılmıştır.

Oku
Karadeniz Tarihi

Artvin (Livane, Artavani) Tarihi

Makale: Özhan Öztürk Osmanlı döneminde Livane[1] olarak geçen Artvin kent merkezinin adı Gürcüce/Ermenice “tarla (veya verimli toprak, bağlık) kent” anlamına gelen Artavani[2] kelimesi ile ilişkili olup, Gürcüce Artvani ve Ermenice Artvini formları[3] kaydedilmiştir. Tarihi Batum-Kars yolu üzerinde yer alan Livane kenti, Çoruh nehri vadisinde ve Kuvadit dağı eteklerinde deniz seviyesinden 640 m yukarıda kurulmuş bir yerleşimdir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Bagratuniler, Bagratlılar hanedanı

Makale: Özhan Öztürk Tao-Klarjeti (Ermenice Tayk; Artvin ve civarı) MÖ 4. yüzyılda I. Pharnavaz tarafından kurulan İber krallığının egemenliğine girmişse de Gürcü-Ermeni rekabeti sırasında pek çok kez el değiştirmiş, MS 7. yüzyılda Arap orduları tarafından işgal edilip, yağmalanmıştır.[1]  

Oku
Karadeniz Tarihi

Artvin Antik Çağ Tarihi: Tao-Klarjeti, Diauehe ve Qulha

Tao-Klarjeti Makale: Özhan Öztürk Tao-Klarjeti[1] Arsiani (Yalnızçam) dağlarının batısında bugün kü Erzurum, Artvin, Ardahan ve Kars illerinin bir bölümüne denk gelen Tao[2], Klarjeti ve Şavşeti bölgelerini kapsayan güneybatı Gürcü prensliklerine modern tarihçilerce verilen isimdir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Güneysu, Derepazarı, İyidere: Tarih ve Köy isimleri, Rize

Makale: Özhan Öztürk Potamya, Güneysu Potamya[1] köyü ilk olarak 1486 tarihli Trabzon tapu tahrir defterinde görünmekle birlikte, antik kaynaklarda bahsi geçmediğinden Trabzon İmparatorluğu ya da öncesinde kurulmuş önemsiz bir yerleşim olduğu sanılmaktadır. 1530 tarihli Osmanlı tahrir defterlerinde 3 mahalle ve 2 köyü bulunan Potamya karyesinde 225 Hristiyan, 28 yeni Müslüman, 26 baştine yaşayıp, 13 değirmen bulunmakta toplam 21.523 akçe vergi geliri elde edilmekteydi.

Oku
Karadeniz Tarihi

Hemşin ve Çamlıhemşin: Tarih ve Köy isimleri, Rize

Makale: Özhan Öztürk Tarihi kayıtlardan Hemşin’in 1486 yılı yada bir kaç yıl öncesine dek dek sırasıyla Bizans ve Trabzon İmparatorluğu hakimiyetlerinde[1] olduğu anlaşılmaktadır ki Bryer ve Winfield’e göre bölge yarı bağımsız bir derebeylik olarak varlığını sürdürdürmekteydi [2].1486 yılına ait bir kayıda göre Nişli Karaca Hemşin’in zaimi ve İsmail Bosna ise seraskeri olup, 1515 tarihli bir başkasında Hemşin-i Bala adlı Yukarı Kale’nin bahsi geçmektedir[3].

Oku
Karadeniz Tarihi

Kalkandere ve İkizdere: Tarih ve Köy isimleri, Rize

Makale: Özhan Öztürk Karadere, Kalkandere Trabzon İmparatorluğu hatta daha öncesinde yerleşim alanı olan kent merkezinin orijinal adı bilinmemekteyse de merkez mahalle isimlerinden birisi olmalıdır. Trabzon Vilayeti Salnamesi’ne göre Trabzon’a bağlı üç sancaktan biri olan Lazistan sancağına bağlı bir nahiye olup nüfusu hepsi İslam 3585 kişiydi. Cumhuriyet döneminde 19 Haziran 1957’de kabul edilip, 27 Haziran 1957’de yürürlüğe koyulan 7033 sayılı kanunla yerleşimin adı Kalkandere olarak değiştirilerek ilçe olarak örgütlenmiştir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Rize Tarihi: Cumhuriyet Dönemi

Makale: Özhan Öztürk 1923 yılında Lazistan adı Rize olarak değiştirilmiş[1] 20 Nisan 1924’de merkez kazaya bağlı Mapavri, Kurayiseba ve Karadere nahiyeleri, Atina kazasına bağlı Hemşin ve Ardeşen nahiyeleri ile Hopa kazasına bağlı Viçe, Arhavi ve Kemalpaşa nahiyelerini kapsayan Rize vilayeti oluşturulmuştur. 17 Eylül 1924 yılında Mustafa Kemal Atatürk eşi Latife Hanım ile ve yakın arkadaşlarını alarak Hamidiye kruvazörü ile ilk kez Rize’ye gelmiş, vali, kentte görev yapan subaylar ve halk tarafından büyük coşkuyla karşılanmıştır.

Oku
Karadeniz Tarihi

Rize Tarihi: Rus İşgali ve Milli Mücadele Dönemi

Makale: Özhan Öztürk Rize’nin işgali 29 Ekim 1914’de Osmanlı bandıralı Alman savaş gemileri Goeben ve Breslau’nun[1] Rusya’nın Sivastopol limanını topa tutması Osmanlı Devleti’nin İtilaf Devletleri’ne açık savaş ilanı sayılmıştır. Erzurum’da bulunan ordu sınıra kaydırılırken, İstanbul’da oluşturulan gönüllüler tugayı da Kasım ayında Rize’ye oradan Mapavri’ye getirilerek Teşkilat-ı Mahsusa üyeleri ile birlikte Rus cephesine gönderilmiştir. 1878 Berlin Antlaşması’yla Ruslara terk edilmiş bulunan Artvin kentinde konumlanan zayıf Rus birliği Osmanlı saldırısı karşısında dayanamayıp geri çekilince kent kısa bir süre için elde edilse de Aralık 1914’de Sarıkamış yenilgisi Artvin’in tekrar Rus kontrolüne geçmesini sağlamıştır.

Oku
error: Telif sorunu yaşamamanız için makalemi beğendiyseniz içeriğini değil sadece linkini paylaşabilirsiniz !!