Karadeniz Tarihi

Ahıska Türkleri: Ahıskalılar, Meşketler, Meşketi Türkleri

Meşketler, Meşketi Türkleri, Ahıskalılar veya Ahıska Türkleri anavatanları Gürcistan’ın Türkiye sınırında yeralan Meşketi (Ahıska) bölgesi[1] olup Türkçe’nin Kars dialektini konuşan Sünni Müslüman etnik grubun adı olup, Sovyet döneminde sürgün edildiklerinden çeşitli ülkelere dağılmış olarak yaşamaktadırlar.

Oku
Karadeniz Tarihi

Tuzcuoğlu İsyanları

Osmanlı İmparatorluğu 17. yüzyıl boyunca merkeziyetçi karakterini yavaş yavaş kaybetmiş, 1702’de devlet mukataalarının mültezimlere geçmişteki tımar malikâneleri gibi babadan oğula geçecek şekilde devredilmesi dahası 1726’da çıkarılan bir fermanla enderunlu vali tayini sisteminin terk edilerek sancak veya vilâyetlerin en kudretli ağalarının vali atanması, Osmanlı toprak düzenini işlemez duruma getirmiş, bu suretle ortaya çıkan sosyal ve iktisadi boşluk âyan adı verilen derebeyleri tarafından doldurmaya başlamıştır.[1]

Oku
Karadeniz Tarihi

Şapka Kanunu ve Rize’de Şapka İsyanı (1925)

“Atma Hamidiye atma şapka da takacağuk, vergi da vereceğuk” Türk devrimcileri fes yerine şapka giyilmesinin Batılılaşma yolunca önemli bir sembolik değişim olduğuna inanmış, ilk olarak I. Dünya Savaşı sırasında Başkomutan vekili Enver Paşa siperli başlık giymiş, orduya ve İttihatçılara da nispeten benimsetilen bu şapkaya “Enveriye” adı verilmiştir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Megrelya

Antik Çağ’da Kolhis krallığının bir parçası olupbugün Megrel halkının yaşadığı Megrelya tarih boyunca Lazika, Egrisi, Odişi, Kolhis ve Samagrelo[1]  adlarıyla anılmış olup, stratejik önemi yüzünden çağlar boyunca Roma, Bizans, Moğol, Pers, Osmanlı ve Ruslar tarafından işgal edilmiştir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Abhazlar, Abhazya ve Abhazca

Abaski veya Abasgi[1] Kolhis’in kuzeyinde yaşayan ve kimi zaman Yunanlılarca İskitlerle ilişkilendirilen bir halkın Antik Çağ sonlarındaki adı olup, en azından Herodot döneminden itibaren[2] köle ticareti ile uğraştıkları bilinmektedir. Abasglar yeni doğan güzel yüzlü çocukları hadım edip, Romalılara köle olarak satarken babalarını da intikam almamaları için öldürmekteydiler. Bu halk kendini önceleri Apsuwa olarak adlandırdığı, Abhaz kelimesinin Gürcülerin[3] veya Türklerin yakıştırması olduğu iddia edilmiştir. 16. yüzyılda Trabzonlu Mehmet Âşık ise Abhazlar‘a İslam ülkelerinde “Abaza” denildiğini, Kars-Ardahan civarında yaşayanların Abazalardan esir satın aldıklarını bildirmiştir.[4]

Oku
Ottoman symbol
Karadeniz Tarihi

Osmanlılar, Osmanlı Türkleri, Osmanlı Kimliği

Anadolu’ya Türkmen yerleşimi ve hızla İslamlaşmanın ardından daha öncesinde İtalyan kaynaklarında Romania olarak bilinen bu coğrafyanın adı 14. Yüzyılın ortalarından itibaren Turchia[1] ile değiştirilmiştir. İtalyanlar daha öncesinde Karadeniz’in kuzeyinde Tatarlar, Peçenekler ile karşılaşmış, kolonilerinde birlikte yaşamış, kültürel ve ticari ilişki kurmuş olmalarına karşın Türk kelimesini Türkçe konuşan bu halklar için hiç kullanmadan, Anadolu’da dışında yaşayan Türk halklarının vatanlarına bu adı vermeden doğrudan Osmanlıları kastetmişlerdir.

Oku
Mingrelians
Karadeniz Tarihi

Lazika Krallığı (Egrisi)

Makale: Özhan Öztürk Özet: Aşağıdaki makale bugünkü Gürcistan’ın sahil kesimi ve hinterlandı ile Osmanlı Lazistanının dahil olduğu sınırlarda Antik Çağ’da varlığını sürdürmüş ve adını Laz halkından almış olan Lazika Krallığı (Egrisi) hakkında ansiklopedik bilgi verilmektedir.

Oku
Karadeniz Tarihi

İskitler: İskit tarihi, İskit kültürü, İskit kabileleri, İskit genetiği

Özhan Öztürk Moğollardan farklı olarak bozkırın batısında yaşayan göçebe bir halk olan İskitler, tarihi kaynaklarda İskitya olarak geçen bugünkü Ukrayna dışında, Kazakistan, Özbekistan, Tacikistan, Kırgızistan hatta Moğolistan’a dek yayılan bir coğrafyaya dağılmışlardır. Birbirlerinin dilini anlamayan çok sayıda kabileden oluşmasına karşın genelde İndo-İran dillerinden birini konuştukları iddia edilen bu halkın adı kendilerine verdikleri skudat[1] kelimesiyle ilişkili olmakla birlikte, Yunan kaynaklarında Skythai[2] olarak kayıtlıdırlar.

Oku
Karadeniz Tarihi

Kırım Rumları

Kuzey Karadeniz’de Yunan varlığı teorik olarak MÖ 6. Yüzyılda gelen ilk kolonistlere dek götürülebilirse de antik yerleşimcilerin zamanla yerli toplumlar içerisinde eridiği tezi genelde kabul edilmektedir.  Rusya ve diğer Sovyet cumhuriyetlerinde azınlık olarak varlığını sürdüren Yunanlılar Ortaçağ ve sonrasında bölgeye göçen çiftçi, tüccar, asker, madenci ve din adamlarının soyundan gelmektedir ki bunlarında büyük bölümü Osmanlı döneminde dini sebepler veya çalışmak amacıyla Balkanlar veya Doğu Karadeniz bölgesinden gelmişlerdir.

Oku
Karadeniz Tarihi

Trabzon’da Rus İşgali dönemi, 1916-1917

Makale: Özhan Öztürk Anadolu’nun iç bölgelerini başkente bağlayan demiryollarının olmaması yüzünden Trabzon hem Şemsettin Sami’nin 19. yüzyılda bildirdiği gibi[1] Erzurum, Van, Bitlis, Erzincan ve İran Azerbaycanı’nın doğal limanı olduğu için iktisaden hem de savaş zamanı Doğu Anadolu’da çarpışan birliklerin ikmalini sağladığından tartışılmaz stratejik öneme sahiptir. Ruslara karşı çarpışan ve Türk Kafkas Ordusu olarak da bilinen III. Ordu, tüm ihtiyacı Trabzon limanı üzerinden sağlanmasına, nakliye çoğunlukla Yavuz, Midilli ve Hamidiye savaş gemilerinin refakatinde yapılmaya çalışılmışsa da Trabzon’un Ruslarca işgalini engelleyememiştir. 

Oku
Karadeniz Tarihi

Mustafa Suphi’nin katli ve Yahya Kâhya Olayı

Makale: Özhan Öztürk Sovyet Rusya ile TBMM Hükümeti arasındaki ilişkiler Sovyet Rusya ile TBMM Hükümeti arasında 16 Mart 1921’de imzalanan Moskova Antlaşması 24 Ağustos 1920 tarihinde paraf edilmiş ve Milli Mücadele için gerekli silahlar Rusya’dan temin edilmeye başlanmıştır. Eylül ayından itibaren Batum, Tuapse ve Novorossisk’ten gelen Rus yardımı silah, cephane ve malzeme önce Trabzon limanına getirilip, buradan diğer gemilere aktarılarak Samsun, İnebolu ve Akçakoca’ya sevk edilmiştir[1].

Oku
Karadeniz Tarihi

İşgal Döneminde İzmit: Kuva-yı İnzibatiye, Yunan İşgaline direniş ve Gazeteci Ali Kemal’in katli

Makale: Özhan Öztürk 1. Dünya Savaşı’nın ardından 30 Ekim 1918 günü imzalanan Mondros Mütarekesi’nden sonra işgal edilen Kocaeli ili ordunun gereksinimini sağlayan Hereke’deki dokuma fabrikaları, halıcılık, ağaç ve gıda üretimine yönelik tesisleri ile Osmanlı İmparatorluğu’nun az sayıdaki sanayi kentinden birisiydi. Sanayi ürünlerin yanı sıra özellikle Karamürsel, Gebze ve Gölcük’ün verimli topraklarında yetişen bahçe ürünleri ile Kandıra’dan Karadeniz’e Körfez’den Marmara’ya açılan balıkçıların yakaladığı balıklar demiryolu ve karayoluyla bağlanılan başkente ihraç edilmekteydi. 1915 tehciri ile bölgedeki Ermenilerin Suriye’ye sürülmesine karşın Mütarekenin ardından Bahçecik ve Kandıra kazasında 1-2 Ermeni çetesi türemiş Şile, Yeniköy…

Oku
error: Telif sorunu yaşamamanız için makalemi beğendiyseniz içeriğini değil sadece linkini paylaşabilirsiniz !!